Kimyoterapiyada soch to‘kilishi: sabablari va parvarish

Dr. Boris Wydoff

Kimyoterapiya paytida soch to‘kilishi — o‘smaga qarshi dorilarning keng tarqalgan mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlaridan biridir. Ko‘plab bemorlar uchun bu nafaqat tashqi ko‘rinishning o‘zgarishi, balki jiddiy ruhiy sinov hamdir. Avvalo, davolash sxemangizda bunday holat kutiladimi-yo‘qmi, onkologdan aniqlashtiring. Soch to‘kilayotgan davrda bosh terisini ehtiyotkorlik bilan parvarish qilish, uni quyosh va sovuqdan himoya qilish hamda to‘g‘ri ovqatlanishni davom ettirish muhim. Davolash tugagach, ko‘p hollarda sochlar asta-sekin qayta o‘sadi.

Kimyoterapiyada nima uchun soch to‘kila boshlaydi?

Kimyoterapiya o‘smaning rivojlanishida ishtirok etadigan hujayralarga ta’sir qiladi. Ayrim dorilar bir vaqtning o‘zida sog‘lom hujayralarga ham, jumladan, soch o‘sishini ta’minlaydigan hujayralarga ham ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli soch to‘kilishi o‘smaga qarshi davolash jarayonida kuzatilishi mumkin.

Shifokorlar bu holatni alopetsiya deb atashadi. U vaqtinchalik bo‘lishi mumkin, ammo organizmning reaksiyasi muayyan dorilar va davolash xususiyatlariga bog‘liq. Har bir o‘smaga qarshi dori soch to‘kilishiga sabab bo‘lavermaydi, bu holatning darajasi esa turli bemorlarda har xil bo‘ladi.

Soch to‘kilishi faqat bosh bilan cheklanmasligi mumkin. Ba’zan qosh va kipriklar, qo‘l-oyoqlardagi hamda tananing boshqa qismlaridagi tuklar ham siyraklashadi. Bir odamda sochlar asta-sekin ingichkalashadi, boshqasida esa ancha tez va tutam-tutam bo‘lib to‘kiladi. Shuning uchun faqat boshqa bemorlarning tajribasiga qarab xulosa chiqarmang: nojo‘ya ta’sir har bir insonda individual kechadi.

Sochning to‘kilishi kimyoterapiya qanchalik samarali ta’sir qilayotganini o‘z-o‘zidan ko‘rsatmaydi. Sochning qalinligiga qarab o‘smaning holati yoki buyurilgan dorilarning samaradorligini baholab bo‘lmaydi. Davolash natijalarini onkologlar tekshiruvlar va boshqa tibbiy ko‘rsatkichlar yordamida baholaydilar. Agar soch kuchli to‘kilsa, bu davolash yaxshiroq ta’sir qilayotganini anglatmaydi. Soch saqlanib qolishi ham davolash samarasiz degani emas.

Soch qachon to‘kila boshlaydi va davolashdan keyin yana o‘sadimi?

Odatda kimyoterapiyaning nojo‘ya ta’sirlari davolash boshlanganidan bir necha kun yoki hafta o‘tib namoyon bo‘ladi. Soch asta-sekin to‘kilishi, ingichkalashishi yoki avvalgi qalinligini yo‘qotishi mumkin. Ba’zan o‘zgarishlar darhol sezilmaydi, balki dorilarning navbatdagi kursidan keyin bilinadi.

Ko‘pchilik uchun bu ruhiy jihatdan og‘ir davr hisoblanadi. Soch insonning o‘zini qanday qabul qilishi bilan chambarchas bog‘liq, shu sababli uning to‘kilishi xavotir, jahldorlik, qayg‘u va hatto noqulaylik hissini keltirib chiqarishi mumkin. Bunday kechinmalardan uyalish kerak emas: tashqi ko‘rinishdagi o‘zgarishga nisbatan ruhiy reaksiya mutlaqo tushunarli. Yaqinlaringiz bilan qanday yordamga muhtoj ekaningizni oldindan muhokama qilishingiz mumkin. O‘zingizni bu holat sizni umuman bezovta qilmayotgandek tutishga majburlamang.

Kimyoterapiya tugagach, sochlar ko‘pincha qayta o‘sa boshlaydi. Odatda dastlabki sezilarli o‘zgarishlar davolash yakunlanganidan ikki-uch oy o‘tib paydo bo‘ladi. Avvaliga yangi o‘sayotgan sochlar juda ingichka bo‘lishi mumkin. Shuning uchun avvalgi qalinlikka qaytish uchun vaqt kerak bo‘ladi.

Ba’zan qayta o‘sgan sochlar avvalgisidan farq qiladi. Ular jingalakroq yoki aksincha, tekisroq bo‘lishi, rangi va tuzilishi o‘zgarishi mumkin. Vaqt o‘tishi bilan sochlar ba’zan dastlabki holatiga qaytadi.

Biroq hammada bir xil natija bo‘lishini va’da qilib bo‘lmaydi. Sochning qayta tiklanishiga davolash xususiyatlari ta’sir qiladi. O‘smaga qarshi davolashning ayrim turlarida esa o‘zgarishlar uzoqroq saqlanishi mumkin. Agar soch uzoq vaqt davomida qayta o‘smay boshlasa, qo‘shimchalar yoki o‘simlik konsentratlari bilan jarayonni o‘zingiz tezlashtirishga urinmay, onkolog bilan maslahatlashing.

Kimyoterapiya va nur terapiyasini alohida farqlash kerak. Nurlantirish vaqtida sochlar odatda nurlanish ta’siriga uchragan tana qismida to‘kiladi. Nur terapiyasi tugagach, sochning qayta o‘sishi ko‘pincha uch-olti oy davom etadi. Ammo nurlanish dozasi yuqori bo‘lsa, davolangan hududdagi sochlar siyraklashishi yoki to‘liq tiklanmasligi mumkin.

Davolash oqibatlarini soch to‘kilishining boshqa sabablaridan qanday farqlash mumkin?

Onkologik kasalligi bor odamda soch to‘kilishining hammasi ham albatta kimyoterapiya bilan bog‘liq bo‘lavermaydi. Ba’zan soch va bosh terisi holatiga ta’sir qiluvchi bir nechta omil bir vaqtda mavjud bo‘ladi.

Masalan, odam o‘smaga qarshi davolash boshlanishidan oldin ham sochlari ingichkalashayotganini sezishi mumkin. Shu sababli shifokor uchun o‘zgarishlar aynan qachon boshlanganini bilish muhim: birinchi kursdan oldinmi, davolash davomida yoki terapiya tugaganidan keyinmi. Mutaxassisga avval ham soch to‘kilgan-to‘kilmaganini va bu o‘zgarishlar bosh terisida yoqimsiz sezgilar bilan birga kechgan-kechmaganini aytish foydali.

Holatni baholashda mutaxassis buyurilgan dorilarni, alomatlarning paydo bo‘lish ketma-ketligini va umumiy ahvolni hisobga oladi. Zarur bo‘lsa, qo‘shimcha tekshiruvlar tayinlaydi. Bunday baholash barcha o‘zgarishlarni faqat kimyoterapiya bilan bog‘lab qo‘ymaslikka yordam beradi.

Bosh terisining holatiga ham e’tibor berish kerak. Qichishish, sezgirlik va yoqimsiz hislar soch to‘kilishi bilan birga kuzatilishi mumkin. Bunday vaziyatda ayniqsa terini ta’sirlantiradigan vositalar bilan tajriba o‘tkazmaslik va o‘zgarishlarning sababini mustaqil aniqlashga urinmaslik muhim.

Soch siyraklashishi yoki to‘kilishiga sabab bo‘ladigan boshqa holatlar ham mavjud. Ammo faqat tashqi belgiga qarab sababni ishonchli aniqlab bo‘lmaydi. Soch to‘kilishi kimyoterapiya bilan bir vaqtda boshlangan bo‘lsa ham, yakuniy bahoni shifokor ko‘rik va tekshiruvlardan keyin beradi.

Davolanish paytida soch va organizmni ovqatlanish orqali qanday qo‘llab-quvvatlash mumkin?

O‘smaga qarshi davolash vaqtida ovqatlanish umumiy ahvol uchun alohida ahamiyat kasb etadi. Organizm yetarli miqdorda energiya va oziq moddalar olishi kerak. Ayniqsa, davolash ko‘ngil aynishi, ishtahaning o‘zgarishi yoki hazm buzilishi bilan kechsa, bu juda muhim.

Biror mahsulotni soch to‘kilishini to‘xtata oladigan vosita sifatida qabul qilmaslik kerak. Sabzi, ko‘katlar, sabzavotlar va mevalar xilma-xil ovqatlanishning bir qismi bo‘lishi mumkin, ammo ularning o‘zi kimyoterapiya dorilarining soch follikulalariga ta’sirini bartaraf eta olmaydi.

Agar ishtahangiz pasaygan bo‘lsa, tibbiy jamoa bilan sizga mos ovqatlanish tartibini muhokama qiling. Zarur bo‘lsa, shifokor yoki davolovchi ovqatlanish bo‘yicha mutaxassis ovqatlarning organizm tomonidan qabul qilinishi va umumiy ahvolingizni hisobga olib, mos mahsulotlarni tanlashga yordam beradi. Ratsionda qanday mahsulotlar borligi bilan birga, davolanish vaqtida to‘laqonli ovqatlana olayotganingiz ham muhim.

Davolanish vaqtida och qolish, qattiq parhez yoki detoks dasturlarini boshlamang. Bunday tajribalar ovqatlanishni yomonlashtirishi va kuchni tiklashni qiyinlashtirishi mumkin. Soch tezroq o‘sadi degan umidda odatiy ratsioningizni keskin o‘zgartirishga urinmang.

Kimyoterapiya olayotgan odamga yangi sabzavot va mevalar avtomatik ravishda taqiqlanmaydi. Biroq ularni qanday yuvish, tayyorlash va iste’mol qilish qoidalarini tibbiy jamoa bilan kelishib olish kerak. Ayniqsa, immunitet pasaygan bo‘lsa, bu muhim. Oddiy o‘simlik mahsulotlarini konsentrlangan ekstraktlar va qo‘shimchalar bilan adashtirmang: ular uchun xavfsizlik qoidalari boshqacha.

Men nimani tavsiya qilaman: kimyoterapiya paytida sochni qo‘llab-quvvatlashga mening qarashim

Kimyoterapiya vaqtida soch to‘kilishi haqida gapirganda, men faqat tashqi ko‘rinishdagi o‘zgarishlarga e’tibor qaratish bilan cheklanmaslikni taklif qilaman. Kitoblarimda soch holatini ovqatlanish, qon va organizmning umumiy holati bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqaman. Bular mening naturopatik kuzatuvlarim bo‘lib, tabiiy vositalar dori sababli yuzaga keladigan soch to‘kilishining oldini olishi mumkin degan da’vo emas.

Birinchidan — latuk salati, ismaloq va sabziga e’tibor berishni tavsiya qilaman. Kitoblarimda latuk tarkibida temir, magniy, kaliy, kalsiy, fosfor, oltingugurt va kremniy borligini yozganman. Soch uchun ayniqsa kremniyni muhim deb bilaman. Mening fikrimcha, u soch ildizlari va teri holati uchun ahamiyatga ega. Shu sababli latuk, ismaloq va sabzi birikmasini o‘simlik mahsulotlariga asoslangan ovqatlanishning bir qismi sifatida ko‘rib chiqaman. Agar organizm yaxshi qabul qilsa, bunday mahsulotlar ratsionni xilma-xil qilishga yordam beradi. Bu mening ovqatlanishga yondashuvim, o‘smaga qarshi dorilar ta’sirini zararsizlantirish usuli emas.

Ikkinchidan — bodring sharbatiga alohida e’tibor qarataman. O‘z ishlarimda uning tarkibidagi kremniy va oltingugurtni sochni qo‘llab-quvvatlash bilan bog‘layman. Tajribamga ko‘ra, o‘simlik sharbatlari ratsionni to‘ldirish variantlaridan biri bo‘lishi mumkin. Men bodring sharbatini aynan shu ma’noda ko‘rib chiqaman, soch tezroq o‘sishini yoki soch follikulalari dorilar ta’siridan himoyalanishini va’da qilmayman. Davolanish vaqtida sharbatni ratsionga kiritish imkoniyatini ham tibbiy jamoa bilan kelishib olish kerak.

Uchinchidan — sochni organizmning umumiy holatining bir qismi sifatida ko‘raman. «Saraton ustidan g‘alaba» kitobimda organizm kasallikka faqat bitta to‘qima bilan emas, balki bor kuchining barchasi bilan javob berishini yozganman. Men insonni qo‘llab-quvvatlashni ovqatlanish, qon holati, qon aylanishi, ichak faoliyati va kuchni saqlash bilan bog‘layman. Mening yondashuvimda faqat alohida bir alomatga qarash yetarli emas: insonning o‘ziga yaxlit tarzda g‘amxo‘rlik qilish kerak deb hisoblayman. Bu nafaqat sochga, balki davolanish va tiklanish davridagi umumiy ahvolga ham e’tibor berishni anglatadi.

To‘rtinchidan — me’yorida ovqatlanish tamoyiliga amal qilaman. Mening fikrimcha, kasallik davrida insonga ovqatlanishdagi keskin cheklovlar va organizmga ortiqcha yuk kerak emas. Men xilma-xil o‘simlik mahsulotlariga asoslangan ovqatlanishni va umumiy ahvolga e’tibor berishni afzal ko‘raman. Shu bilan birga, ovqatlanishni keskin cheklash yoki och qolish bilan tajriba o‘tkazishni tavsiya qilmayman: o‘smaga qarshi davolash vaqtida to‘laqonli ovqatlanishni saqlash ayniqsa muhim.

Shifokorlar kimyoterapiya paytida soch to‘kilishini, avvalo, o‘smaga qarshi dorilarning soch follikulalaridagi hujayralarga ta’siri bilan izohlaydilar. Ular kremniy yetishmasligi yoki qon aylanishining buzilishini dori ta’siridagi alopetsiyaning tasdiqlangan sababi deb hisoblamaydilar.

Mening kuzatuvlarim davolashning o‘rnini bosishga emas, balki organizmni qo‘shimcha qo‘llab-quvvatlashga taalluqli. Yuqorida aytilgan barcha yondashuvlarni faqat buyurilgan davolashga qo‘shimcha sifatida ko‘rib chiqish mumkin. Har qanday o‘simlik vositasi, qo‘shimcha yoki ovqatlanish tartibidagi o‘zgarishdan oldin onkologingizga xabar bering. Sochni saqlab qolish uchun dorilarni o‘zingizcha bekor qilmang yoki davolash sxemasini o‘zgartirmang.

Kimyoterapiya vaqtida shifokor ruxsatisiz nimalarni iste’mol qilish mumkin emas?

Mahsulotning tabiiy kelib chiqishi uning o‘smaga qarshi davolash vaqtida xavfsiz ekanini anglatmaydi. Ayrim moddalar dorilarning organizmdagi miqdoriga ta’sir qilishi va ularning ta’sirini o‘zgartirishi mumkin. Shu sababli hatto odatiy o‘simlik vositalariga ham kimyoterapiya olayotgan odam ehtiyotkorlik bilan yondashishi kerak.

Quyidagi mahsulotlar va vositalarga ayniqsa ehtiyotkor bo‘lish lozim:

• Dalachoy (zveroboy). U ayrim o‘smaga qarshi dorilarning organizmdagi miqdorini o‘zgartirishi mumkin. Shu sababli davolanish vaqtida uni o‘zboshimchalik bilan qabul qilish mumkin emas: avval onkolog bilan ehtimoliy o‘zaro ta’sirini muhokama qilish kerak.
• Greypfrut. U ayrim dorilarning organizmda parchalanishiga ta’sir qilishi va ularning miqdorini o‘zgartirishi mumkin. Uni iste’mol qilish mumkinligini onkolog bilan kelishib oling, chunki moslik buyurilgan dorilarga bog‘liq.
• Antioksidantlarning yuqori dozalari. Kimyoterapiya va nur terapiyasi vaqtida konsentrlangan antioksidant qo‘shimchalarni o‘zboshimchalik bilan qabul qilmaslik kerak. Ularning buyurilgan davolash bilan mosligini mutaxassis baholashi lozim.
• O‘simlik konsentratlari va ekstraktlari. Ular tarkibida dorilar bilan o‘zaro ta’sirga kirishadigan faol moddalar bo‘lishi mumkin. O‘simlik zararsizdek ko‘rinsa ham, uning konsentrlangan shaklini tibbiy jamoa alohida baholashi kerak.

Bunda oddiy sabzavot va mevalar avtomatik ravishda taqiqlanmaydi. Ayrim konsentrlangan mahsulotlar dorilar bilan o‘zaro ta’sirga kirishishi mumkinligi sababli barcha o‘simlik mahsulotlarini ratsiondan chiqarib tashlash shart emas. Oddiy oziq-ovqat va konsentrlangan o‘simlik preparatlari bir xil narsa emas.

Asosiy qoida — har qanday qo‘shimcha, ekstrakt va ovqatlanishdagi jiddiy o‘zgarishlarni onkolog bilan kelishish. Kimyoterapiya vaqtida mahsulotlarning dorilar bilan birgalikdagi xavfsizligi ularning alohida oziqaviy qiymati kabi muhimdir.

Soch to‘kilayotgan paytda soch va bosh terisini qanday parvarish qilish kerak?

Sochlar ingichkalashib, to‘kila boshlaganda, imkon qadar ehtiyotkor parvarishga o‘tgan ma’qul. Agressiv muolajalar, issiq uskunalardan tez-tez foydalanish va sochni qattiq tortish bosh terisini qo‘shimcha ravishda ta’sirlantirishi mumkin. Hozir murakkab kosmetik muolajalardan ko‘ra muntazam va ehtiyotkor parvarish muhimroq.

Shifokorlar bir nechta oddiy qoidalarga amal qilishni tavsiya etadilar:

• Yumshoq tukli cho‘tka yoki keng tishli taroqdan foydalaning. Sochni keskin harakatlarsiz va qattiq tortmasdan tarang.
• Boshni yumshoq shampun bilan yuving va buni zarur bo‘lganidan ko‘p takrorlamang. Agar teri sezgir bo‘lib qolgan bo‘lsa, uni kuch bilan tozalashga urinmang.
• Yuvgandan keyin sochni ishqalamay, yumshoq sochiq bilan sekin quriting. Bu qo‘shimcha mexanik ta’sirning oldini olishga yordam beradi.
• Imkon qadar fen, soch tekislagich, ployka, gel va soch yoki teriga shikast yetkazishi mumkin bo‘lgan qisqichlardan foydalanmang.
• Agar terida ta’sirlanish yoki qichishish bo‘lsa, shifokor bilan mos namlovchi loson yoki konditsionerni muhokama qiling. Sezgir teriga yangi vositalarni ularning mosligini oldindan baholatmasdan surtmang.

Ayrim odamlarga sochlar sezilarli darajada to‘kila boshlashidan oldin kalta qilib oldirish qulayroq bo‘ladi. Boshqalar esa sochini butunlay oldirishni afzal ko‘rishadi. Bu shaxsiy qaror, bu yerda hamma uchun bir xil to‘g‘ri variant yo‘q. Agar sochingizni oldirishga qaror qilsangiz, kesilish xavfini kamaytirish uchun elektr ustara ishlatganingiz xavfsizroq.

Parikni oldindan tanlab qo‘yish mumkin. Agar soch turmagingizning odatiy rangini saqlamoqchi bo‘lsangiz, sochlar sezilarli darajada to‘kilishidan oldin parik tanlagan ma’qul. Shunda avvalgi rang va tashqi ko‘rinishga mosini topish osonroq bo‘ladi. Yumshoq ro‘mol, salla va qulay bosh kiyimlar ham muqobil variant bo‘lishi mumkin. Kun davomida o‘zingizni qulay his qiladigan narsani tanlang.

Bosh terisini ham unutmang. Ko‘chaga chiqqanda uni bosh kiyim yoki mos quyoshdan himoyalovchi vosita bilan quyoshdan asrang. Salqin havoda noqulaylik sezmaslik uchun boshingizni yopib yuring. Agar teri juda sezgir bo‘lib qolsa, ortiqcha ishqalanish va ta’sirlantiruvchi vositalardan saqlaning.

Agar soch to‘kilishi sizga kuchli ruhiy ta’sir qilayotgan bo‘lsa, o‘zingizni yolg‘iz qoldirmang. Yaqinlaringiz yoki shunga o‘xshash davolanishdan o‘tayotgan odamlar bilan suhbatlashish tashqi ko‘rinishdagi o‘zgarishlarni yengilroq qabul qilishga yordam berishi mumkin. Psixologik yordamga ham murojaat qilishingiz mumkin. Davolanishning ruhiy tomonini yolg‘iz yengishingiz shart emas.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Kimyoterapiya vaqtida ayrim alomatlar zudlik bilan tibbiy baholashni talab qiladi. Ahvolingiz keskin yomonlashsa, navbatdagi rejalashtirilgan qabulni kutmang.

Qachon zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak?

• Kimyoterapiya vaqtida tana harorati 38 °C yoki undan yuqori bo‘lishi yoxud titroq kuzatilishi. Darhol onkolog yoki tibbiy jamoa bilan bog‘laning. Tibbiy ko‘rsatmalarsiz isitmani o‘zingiz tushirishga yoki ahvolingiz o‘tib ketishini kutishga urinmang.
• Nafas qisishi yoki ko‘krak qafasida og‘riq. Bunday alomatlar, ayniqsa, to‘satdan paydo bo‘lsa yoki umumiy ahvolning keskin yomonlashishi bilan kechsa, zudlik bilan tibbiy baholashni talab qiladi.
• Oyoqda og‘riq va shish. Agar oyoq to‘satdan shishsa yoki og‘riq paydo bo‘lsa, yordam so‘rashni kechiktirmang.
• Bir sutkadan ortiq qusish yoki suyuqlik icha olmaslik. Navbatdagi qabulni kutmang: suyuqlikni ushlab tura olmayotganingizni yoki qusish uzoq davom etayotganini tibbiy jamoaga bildiring.
• Najasda yoki qusuqda qon, qora najas. Bular zudlik bilan tibbiy baholashni talab qiladigan xavotirli belgilardir.
• Hushdan ketish yoki yurakning kuchli urishi. Ayniqsa, bu holatlar holsizlik va umumiy ahvolning yomonlashishi bilan birga kuzatilsa, yordamni kechiktirmaslik muhim.

Ahvol og‘ir bo‘lsa, nafas juda qisib qolsa, ko‘krakda og‘riq yoki hushni yo‘qotish kuzatilsa, darhol tez yordam chaqiring. Ayniqsa, qo‘lga tarqaladigan ko‘krak og‘rig‘i sovuq ter bilan birga kuzatilishi xavflidir. Bunday holatlarning sababini mustaqil aniqlashga yoki yordamsiz shifoxonaga borishga urinmang.

Qachon shifokorga rejali ravishda murojaat qilish kerak?

• Agar soch to‘kilishi kutilmaganda boshlangan yoki sezilarli darajada kuchayib borayotgan bo‘lsa.
• Agar buyurilgan kimyoterapiya sxemasi alopetsiyaga sabab bo‘lishi mumkinmi-yo‘qmi, bilmasangiz.
• Agar bosh terisi sezgir bo‘lib qolgan, kuchli quruqlik yoki qichishish paydo bo‘lgan bo‘lsa.
• Agar davolash tugaganidan keyin sochlar uzoq vaqt davomida qayta o‘smasa yoki ularning tuzilishi sezilarli darajada o‘zgargan bo‘lsa.
• Agar soch to‘kilishi tufayli yuzaga kelgan ruhiy kechinmalar kundalik hayotingizga xalaqit berayotgan bo‘lsa.

Qabul vaqtida oldindan bir nechta savolni berishingiz mumkin: sizning davolash sxemangizda soch to‘kilishi kutiladimi, bosh terisini qanday to‘g‘ri parvarish qilish kerak, qaysi vositalardan foydalanish ma’qul va sochlar taxminan qachon qayta o‘sa boshlaydi? Shuningdek, buyurilgan dorilar ta’sirida tashqi ko‘rinishda qanday o‘zgarishlar odatiy hisoblanishini ham aniqlashtirish foydali.

Soch to‘kilishi sababli kimyoterapiya jadvalini o‘zingizcha o‘zgartirmang. Xavotiringizni davolovchi mutaxassis bilan muhokama qiling: tibbiy jamoa nojo‘ya ta’sirlarni yengillashtirish va davolanish jarayonini kamroq noqulaylik bilan o‘tkazishga yordam beradigan usullarni taklif qilishi mumkin.

Bu mavzuda qanday ishlashim haqida batafsil — «Onkologiya» sahifasida.

Dr. Boris Wydoff — naturopatiya doktori, Ph.D. Ellik yildan ortiq vaqt davomida odamlarga ovqatlanish, organizmni tozalash va aql kuchi orqali sog'lig'ini tiklashga yordam beraman — Yevropa, Amerika va Osiyoda. Muallif haqida →

Yana o'qing

Dr. Boris Wydoff usuli bo‘yicha barcha maqolalar →