Inson saraton tashxisi bilan yuzma-yuz kelganda, uning butun hayoti oʻzgaradi. Davolanish jarayonida holsizlik, ishtaha pasayishi, uyqu muammolari va xavotir kuzatilishi mumkin. Koʻp yillik amaliyotim davomida inson har tomonlama qoʻllab-quvvatlashga muhtoj, degan xulosaga keldim. Bunda ovqatlanish, kun tartibi, dam olish va ruhiy holatga eʼtibor berish muhim. Men bunday yondashuvni onkolog nazoratidagi davolanishga qoʻshimcha deb bilaman. U tibbiy yordamning oʻrnini bosmaydi va muayyan natijani vaʼda qilmaydi.
Muolajalardan keyin kundalik ishlarni bajarish qiyinlashishi mumkin. Charchoq baʼzan uyqu va dam olishdan keyin ham saqlanib qoladi. Ayniqsa holsizlik kuchayib borayotgan boʻlsa, bu haqda davolovchi shifokoringizga ayting.
Taomlar avvalgi taʼmini yoʻqotishi, koʻngil aynishi yoki odatdagi miqdorda ovqat yeyish qiyinlashishi mumkin. Ovqatlanish insonning holati va davolanishni qay darajada koʻtara olishiga moslashtirilishi kerak. Vazn yoʻqotayotgan boʻlsangiz, davolash guruhingizga murojaat qiling.
Tekshiruvlardan qoʻrqish, yaqinlar uchun tashvishlanish va noaniqlik toʻlaqonli uyquga xalaqit berishi mumkin. Men insonning ruhiy holatiga va kundalik odatlar uning oʻzini qanday his qilishiga taʼsir etishiga eʼtibor beraman.
Avval insonni ayni paytda nima koʻproq bezovta qilayotganini aniqlashni taklif qilaman: holsizlikmi, ovqatlanishmi, uyqumi yoki xavotirmi. Yangi paydo boʻlgan yoki kuchayib borayotgan alomatlarni onkolog bilan muhokama qilish zarur. Bu mumkin boʻlgan asoratlarni oʻz vaqtida aniqlashga yordam beradi.
Men ovqatlanishni organizmga umumiy gʻamxoʻrlikning bir qismi deb bilaman. Ratsionda ishtaha, vazn, hazm qilish holati va davolash guruhining tavsiyalari hisobga olinishi kerak. Zarur boʻlsa, ovqatlanish masalasini onkolog yoki tegishli mutaxassis-diyetolog bilan kelishib oling. Kimyoterapiya vaqtida har qanday oʻsimlik vositalari, qoʻshimchalar va antioksidantlarning yuqori dozalarini faqat shifokor ruxsati bilan qabul qilish mumkin.
Men uyqu, dam olish, imkoniyatga mos jismoniy faollik va xotirjam nafas olishga eʼtibor beraman. Jismoniy yuklama oʻzingizni qanday his qilishingiz va tibbiy cheklovlarga qarab belgilanadi. Holsizlangan organizmni kuchidan ortiq ishlashga majburlash kerak emas.
Men insonni qoʻllab-quvvatlashda ruhiy holatni muhim deb bilaman. Qoʻrquv, taranglik va xavotir bilan yolgʻiz qolishingiz shart emas. Xavotir kuchli boʻlsa yoki kayfiyat uzoq vaqt tushkun boʻlib qolsa, mutaxassisga murojaat qiling. Shifokor qarorisiz dorilarni yoki davolash tartibini oʻzgartirmang.
Men oddiy shifokor sifatida boshlaganman — Toshkent tibbiyot instituti, 1967-yil. Keyin Leningrad klinikalari, SSSR olimpiya terma jamoasi va Amerika bo'ldi: gomeopatiya, naturopatiya va fizioterapiya bo'yicha tibbiyot doktori ilmiy darajasi, oziqlanish psixologiyasi bo'yicha doktorlik, AQSh va Meksika klinikalarida ish.
«Eng qoʻrqinchlisi — oʻz kuchingiz va imkoniyatlaringizga shubha qilishdir».
Yozing — shaxsan javob beraman yoki administratorim yordam beradi.