Дәрілік сәлбен: пайдалы қасиеттері және қолданылуы

Дәрілік сәлбен (Salvia officinalis) — жапырақтары фитотерапия мен аспаздықта қолданылатын хош иісті бұташық. Фитотерапия жөніндегі анықтамалықтарда оны дәстүрлі түрде ауыз қуысы мен тамақты шаюға, сондай-ақ тер бөлінуін азайтуға пайдаланатыны айтылады. Жапырақтарының құрамында эфир майы, илік заттар және басқа да компоненттер бар. Алайда сәлбенді емдік мақсатта қолданғанда сақ болу қажет, өйткені оның құрамындағы туйон көп мөлшерде улы болуы мүмкін.
Дәрілік сәлбенді басқа түрлерінен қалай ажыратуға болады?
Дәрілік сәлбен Ерінгүлділер тұқымдасына жатады. Ескі ботаникалық кітаптарда бұл тұқымдасты Көкгүлділер деп те атайды. Бұл — өзіне тән күшті иісі бар көпжылдық бұташық. Оны жапырақтары, эфир майы және дәмдеуіш ретінде пайдалану үшін өсіреді.
Ботаникалық сипаттама бойынша, өсімдіктің биіктігі 20–80 см болады. Оның қуатты сүректенген тамыры және бірнеше сабағы бар. Сабақтары төрт қырлы, бұтақталған және жапырақтармен тығыз жабылған. Төменгі бөлігі уақыт өте келе сүректенеді.
Жапырақтары қарама-қарсы орналасып, сағақтарында өседі. Олар ұзынша, ұзындығы шамамен 3–8 см, беті әжімді, жиектері ұсақ тісті болады. Түсі сұрғылт-жасыл. Жапырақтары қалың түкпен жабылған, ал жас жапырақтарының үстінде ақшыл киіз тәрізді қабат болады.
Гүлдері көкшіл-күлгін түсті, қос ерінді, ұзындығы 2,5 см-ге дейін жетеді. Олар өркендердің жоғарғы бөлігінде топталып орналасады. Осындай топтар бірге масақ тәрізді гүлшоғыр түзеді. Жемісі піскеннен кейін төрт кішкентай қара-қоңыр жаңғақшаға бөлінеді.
Дәрілік сәлбеннің отаны — Жерорта теңізі аймағы. Табиғатта ол Балқан түбегінде, Кіші Азияда және Сирияда да кездеседі. Құрғақ тау беткейлерінде өседі. Ресейде оны, атап айтқанда, Кубань өңіріндегі арнайы шаруашылықтарда өсіреді.
Жинау кезінде дәрілік сәлбенді осы туысқа жататын басқа түрлерімен шатастырмау маңызды. Мысалы, мускатты сәлбен ірі жапырақтарымен және қызғылт гүлсерік жапырақтарымен ерекшеленеді. Шалғындық сәлбеннің де өзіне тән ботаникалық белгілері бар. Атауларының ұқсас болуы өсімдіктердің қасиеттері бірдей дегенді білдірмейді.
Егер дәрілік сәлбенді кәдімгі сәлбеннен қалай ажыратуға болады деген сұрақ туындаса, «кәдімгі сәлбен» нақты ботаникалық атау емес екенін ескерген жөн. Күнделікті тұрмыста бұл атаумен өсімдіктің әртүрлі түрлерін атай береді. Дәрілік сәлбенді анықтау үшін ең алдымен оның латынша атауына — Salvia officinalis, сондай-ақ жапырақтарының пішініне, түсіне және түктілігіне назар аударады.
Дәрілік мақсатта анықтамалықтарда ең алдымен дәрілік сәлбеннің жапырақтары көрсетіледі. Дәстүрлі сулы препараттарды дайындау үшін дәл осы шикізат пайдаланылады.
Дәрілік сәлбен: пайдасы және дәстүрлі қолданылу көрсетілімдері
Фитотерапия жөніндегі анықтамалықтарға сәйкес, сәлбенді қолданудың ең белгілі бағыттары ауыз қуысы мен тамақты шаю, сондай-ақ тер бөлінуін азайтумен байланысты. Әдебиеттерде оны дәстүрлі түрде қолданудың басқа да салалары сипатталған.
Сонымен бірге шөптер туралы анықтамалықтардағы мәліметтер мен нақты препараттың дәлелденген тиімділігін ажырата білу керек. Өсімдіктің тарихи қолданысы өздігінен емдік нәтиже беретініне кепілдік емес. Сондықтан дәрілік сәлбеннің қандай пайдасы бар және нені емдейді деген сұрақты қарастырғанда, қолда бар мәліметтердің шектеулі екенін ескеру маңызды. Құралды таңдау белгілерге, адамның жағдайына және медицина маманының ұсынымдарына байланысты.
Ауыз қуысы мен тамаққа арналған
Шөптер туралы анықтамалықтарда сәлбенді ауыз қуысы мен тамақтың шырышты қабығы қабынған кезде қолдану сипатталған. Оның сулы препараттарын дәстүрлі түрде шаю үшін пайдаланады. Анықтамалық әдебиеттерде баспа кезінде де қолданылатыны айтылады.
Ескі фармакогнозиялық сипаттамаларға сәйкес, ғылыми медицинада сәлбен негізінен сыртқа қолданылған. Шаю — оны осылай пайдаланудың ең кең тараған тәсілдерінің бірі.
Алайда тұнба қабынудың себебін анықтауға мүмкіндік бермейді. Тамақ ауруы әртүрлі аурулар кезінде пайда болуы мүмкін және олардың бәрін өсімдік құралдарымен өз бетінше емдеуге болмайды.
Егер ауырсыну қатты болса, жағдай нашарласа немесе жұтыну мен тыныс алу қиындаса, медициналық көмекке жүгіну қажет.
Тер бөлінуін азайту үшін
Ю. Граудың анықтамалығында сәлбеннің тер бездерінің секрециясын азайтуға байланысты әсері сипатталған. Атап айтқанда, өсімдік климактериялық кезеңдегі шамадан тыс терлеуге қатысты аталады.
Басқа анықтамалық сипаттамаларда да сәлбенді кейбір қызбалы жағдайларда қолдану көрсетілген. Алайда бұл — дәстүрлі қолдану туралы мәліметтер, терлеудің кез келген түрін шөп тұнбасымен емдеу жөніндегі ұсыныс емес.
Шамадан тыс терлеу әртүрлі жағдайлармен байланысты болуы мүмкін. Егер ол кенеттен пайда болса, ұзақ уақыт сақталса немесе дене қызуының көтерілуімен, айқын әлсіздікпен және бас айналумен қатар жүрсе, себебін дәрігермен бірге анықтау керек.
Ас қорыту үшін
Анықтамалық әдебиеттерде сәлбен ас қорыту қиындаған кезде дәстүрлі түрде қолданылған өсімдіктердің қатарында аталады. Кейбір сипаттамаларда оны асқазан-ішек жолдарының секреторлық белсенділігі төмендегенде және түйілуге бейімділік болғанда пайдаланғаны көрсетілген.
Бұл мәліметтер сәлбен іштің кез келген ауруына немесе ас қорыту бұзылысына жарайды дегенді білдірмейді. Мұндай белгілердің себептері әртүрлі болуы мүмкін. Шағымдар қайталанса, дәрігерге қаралу керек. Әсіресе қатты ауырсыну, құсу, нәжісте қанның болуы немесе дене салмағының себепсіз төмендеуі кезінде тексеруді кейінге қалдырмаған жөн.
Сыртқа қолдану үшін
Дәрілік өсімдіктер туралы анықтамалықтарға сәйкес, сәлбенді тек шаю үшін ғана емес, хош иісті ванналар мен баспалар жасау үшін де қолданған. Бұл тәсілдер ескі медициналық әдебиеттерде сипатталған.
Сыртқа қолданған кезде құралдың концентрациясы мен жеке көтерімділігін ескеру қажет. Үй жағдайында дайындалған кез келген тұнбаны зақымданған теріге жағуға болады деп ойламаңыз. Егер тітіркену, бөртпе немесе аллергиялық реакцияның басқа белгілері пайда болса, құралды қолдануды тоқтату керек.
Дәрілік сәлбеннің жапырақтарында қандай заттар бар?
Дәрілік сәлбеннің жапырақтарында бірнеше топқа жататын заттар бар. Фармакогнозиялық сипаттамаларда эфир майына ерекше назар аударылады. Ол өсімдіктің өзіне тән хош иісіне жауап береді. В. К. Варлих анықтамалығында мынадай компоненттер көрсетілген:
- Эфир майы. Оның құрамында туйон, пинен, цинеол және басқа қосылыстар бар екені сипатталған.
- Илік заттар. Олар өсімдік шикізатының құрамына кіреді және оны фармакогнозиялық зерттеу кезінде ескеріледі.
- Шайыр мен өсімдік шырышы. Бұл заттар да жапырақтардан табылған.
- Крахмал және ақуызды заттар. Олар химиялық құрам сипаттамаларында аталады.
- Минералды тұздар. Анықтамалық әдебиеттерде көрсетілген тағы бір компоненттер тобы.
Шикізаттың құрамы өсімдіктің ерекшеліктеріне және өсіру жағдайларына байланысты өзгеруі мүмкін. Сондықтан барлық жапырақта жекелеген қосылыстар бірдей мөлшерде болады деп есептеуге болмайды.
Туйонға ерекше назар аудару керек. Бұл — эфир майының құрамдас бөлігі. Ол ағзаға едәуір мөлшерде түскенде жүйке жүйесіне уытты әсер етуі мүмкін. Онымен концентрленген препараттарды көп мөлшерде қабылдаған кезде ауыр жағымсыз реакциялардың пайда болу қаупі байланысты.
Эфир майы мен басқа заттардың болуы сәлбенді сөзсіз қауіпсіз етпейді. Препараттың түрі, мөлшері, қолдану ұзақтығы және адамның жеке ерекшеліктері маңызды.
Дәрілік сәлбенді қалай дұрыс демдеу керек?
Дәстүрлі тәжірибеде сәлбен жапырақтарынан дайындалған сулы препараттар қолданылады. Ю. Граудың анықтамалығында екі шай қасық жапырақтан дайындалатын суық тұндырма сипатталған. Сол дереккөзде дәріханалық сұйық экстракт пен эфир майы да жеке мөлшерлерімен бірге аталады.
Бұл түрлерді бір-бірінің орнына қолдануға болмайды. Үй жағдайында дайындалған тұндырмадағы, дәріханалық экстракттағы және эфир майындағы компоненттердің концентрациясы әртүрлі. Сондықтан бір препараттың мөлшерін екіншісіне қолдануға болмайды.
Фитотерапия туралы танымал әдебиеттерде Р. Бройстың еңбегіне сілтеме жасалған тағы бір тәсіл келтіріледі: бір, ең көбі екі шай қасық сәлбенді суда үш минут қайнатады. Бұл рецепт өсімдікті дәстүрлі пайдалану сипаттамаларында кездеседі, бірақ өздігінен әмбебап медициналық ұсыным болып саналмайды.
Үй жағдайында құрал дайындағанда жапырақ мөлшерін ғана емес, судың көлемін, өңдеу тәсілін және қандай мақсатта қолданылатынын да ескеру маңызды. Емдік мақсатта шикізаттың концентрациясын немесе қолдану курсының ұзақтығын өз бетіңізше арттырмаңыз.
Егер сәлбенді тамақ шаю үшін қолданғыңыз келсе, дәріханалық шикізатты немесе осы мақсатқа арналған препаратты таңдаған дұрыс. Өндірушінің нұсқаулығын сақтаңыз және құралдың сіздің жағдайыңызға жарамды-жарамсыз екенін дәрігерден немесе фармацевттен нақтылаңыз.
Сәлбен шайын ішуге бола ма?
Сәлбен жапырақтары аспаздықта да қолданылады. Олардың камфораға ұқсас және аздап мускат жаңғағын еске түсіретін күшті хош иісі бар. Жапырақтарын кейбір тағамдар мен тұздықтарға қосады. Алайда тағам құрамында аз мөлшерде жапырақ жеу концентрленген тұнбаны үнемі қабылдаудан өзгеше. Аспаздық мақсатта қолданылуы үлкен емдік дозалардың қауіпсіз екенін дәлелдемейді. Қазіргі мәліметтер бойынша, сәлбеннің концентрленген препараттарын ұзақ уақыт қолданудың қауіпсіздігі жеткілікті зерттелмеген. Мұның себептерінің бірі — құрамында туйонның болуы.
Шикізат мөлшерін өз бетіңізше арттыруға, сусынды қоюырақ дайындауға немесе ұзақ емдеу курсын бастауға болмайды. Егер сәлбенді емдік мақсатта ішуді жоспарласаңыз, алдымен медицина маманымен кеңесіңіз.
Сәлбенді тағы қайда қолданады?
Дәрілік сәлбен дәмдеуіш әрі хош иісті өсімдік ретінде танымал. Оның жапырақтарын етке, балыққа және тұздықтарға қосады. Күшті хош иісіне байланысты тағамға аз ғана мөлшерін қосу жеткілікті.
Анықтамалық әдебиеттерде сәлбенді хош иістендірілген өнімдер өндіруде де қолданатыны сипатталған. Өсімдік шикізаты кейбір дәрілерге, тіс пасталарына және сабынға хош иіс беру үшін пайдаланылады. Эфир майы мен одан алынатын жекелеген компоненттер парфюмерия өнеркәсібінде қолданылады.
Сонымен бірге жапырақтар, дәріханалық экстракт және эфир майы — шикізаттың әртүрлі түрлері. Сәлбенді дәмдеуіш ретінде пайдалану концентрленген препарат қабылдаумен бірдей емес. Эфир майының құрамындағы компоненттер жоғары концентрацияда болатындықтан, оны қолданғанда ерекше сақтық қажет. Оны жапырақтан дайындалған кәдімгі шай немесе тұнба деп қарастыруға болмайды.
Дәрілік сәлбенді қалай жинап, сақтау керек?
Дәрілік сәлбен күн түсетін жерді және құрғақтау, борпылдақ топырақты ұнатады. Ботаникалық әдебиеттерде өсімдік қолайлы жылы жағдайда жақсы өсетіні атап өтілген. Оны жапырақтары мен эфир майы үшін өсіреді.
Сәлбенді тұқыммен, бұтаны бөлу арқылы және қалемшеден көбейтеді. Суық аймақтарда өсіргенде оның қатты аязға сезімтал екенін ескеру қажет. Солтүстік елдерде өсімдікті қыста жауып қояды немесе біржылдық өсімдік ретінде өсіреді.
Өсімдіктің қандай бөліктерін жинайды?
Негізгі дәрілік шикізат — жапырақтары. Жинау кезінде өсімдіктің түрін дәл анықтау маңызды. Иісінің немесе халық арасындағы атауының ұқсастығы жеткіліксіз.
Дәрілік сәлбеннің жапырақтары сұрғылт-жасыл, ұзынша, әжімді және қалың түкті болады. Жас жапырақтары ақшыл киіз тәрізді қабатпен жабылған. Бұл белгілер өсімдікті анықтауға көмектеседі, бірақ күмән туындаса, маманға жүгінген дұрыс.
Шикізаттың шыққан жері мен түріне сенімді болмасаңыз, тиісті таңбасы бар дәріханалық сәлбенді сатып алған қауіпсіздеу. Бұл әсіресе жапырақтарды дәмдеуіш ретінде емес, дәрілік құрал дайындау үшін пайдалануды жоспарласаңыз маңызды.
Кептірілген жапырақтарды қалай сақтау керек?
Үйде пайдалану үшін шыққан жері белгілі шикізатты таңдаңыз. Дәріханалық қаптамада өсімдіктің атауы, өндірушісі және жарамдылық мерзімі көрсетілуі керек. Кептірілген жапырақтарды ылғалдан және ластанудан қорғаңыз. Оларды таза, жабық қаптамада, өндіруші көрсеткен жағдайларға сәйкес сақтаңыз.
Зең белгілері бар, бөгде иіс шығатын немесе сыртқы түрі айтарлықтай өзгерген шикізатты пайдаланбаңыз. Ескі жапырақтардың хош иісі мен күйі өзгерсе, оларды сапалы шикізатпен бірдей деп есептеуге болмайды.
Егер сәлбенді өзіңіз өсірсеңіз, емдік мақсатта қолданар алдында өсімдіктің дұрыс анықталғанына көз жеткізіңіз. Сондай-ақ өсіру кезінде шикізатты пайдалануға жарамсыз етуі мүмкін өңдеу құралдары қолданылған-қолданылмағанын ескеріңіз.
Шетелде дәрілік сәлбенді қалай табуға болады?
АҚШ пен Еуропада дәрілік сәлбен кептірілген жапырақ, шай және өсімдік препараттары түрінде сатылады. Сатып алғанда өсімдіктің атауы мен өнімнің құрамын тексеріңіз.
Өсімдік қалай аталады:
- АҚШ: sage, medicinal sage, common sage.
- Германия: Echter Salbei, Gartensalbei. Дәрілік препараттарда: Salbeiblätter немесе Salviae folium.
- Франция: sauge officinale, sauge commune. Дәрілік препараттарда: feuilles de sauge.
- Латынша атауы: *Salvia officinalis L.*
Қандай түрде сатылады:
- Кептірілген тұтас немесе ұсақталған жапырақтар.
- Пакеттелген шай.
- Жапырақ ұнтағы немесе құрғақ экстракт қосылған капсулалар мен таблеткалар.
- Сұйық экстракт немесе тұндырма.
- Эфир майы — концентрленген өнім, оны жапырақ шайымен теңестіруге болмайды.
Қайдан іздеу керек:
- АҚШ-та — дәріханалардан, денсаулыққа пайдалы тағам дүкендерінен, шөп және шай дүкендерінен, сондай-ақ интернеттен.
- Германияда — дәріханалардан (Apotheke), Reformhaus дүкендерінен, шай дүкендері мен интернет-дәріханалардан.
- Францияда — дәріханалар мен парадәріханалардан, органикалық өнім дүкендерінен, шөп және шай дүкендерінен, сондай-ақ интернеттен.
Қаптамада нені тексеру керек:
- *Salvia officinalis L.* латынша атауын және өсімдік бөлігінің көрсетілуін: leaf, folium немесе feuille.
- Өнімнің түрін, мөлшерін және құрамын.
- Экстракттар үшін — шикізат пен экстракт арақатынасын, еріткішті, тәуліктік дозаны және ескертулерді.
- Қалауыңыз бойынша — органикалық сертификаттың бар-жоғын.
Ережелер елге байланысты өзгереді: АҚШ-та мұндай өнімдер әдетте тағамдық қоспалар ретінде сатылады, Германияда Arzneitee белгісі дәрілік шайды білдіреді, ал Францияда көптеген препараттар тағамдық қоспаларға (compléments alimentaires) жатады. Өнімнің санатын және қаптамадағы рұқсат етілген мәлімдемелерді тексеріңіз.
Дәрілік сәлбен: пайдасы мен зияны, қарсы көрсетілімдері
Өсімдіктен алынуы оның қауіпсіз екеніне кепілдік бермейді. Сәлбенді қолданғанда туйон мөлшерін, препараттың түрін, шикізаттың көлемін және қолдану ұзақтығын ескеру қажет. Оны тағамға дәмдеуіш ретінде пайдалануды үлкен емдік дозаларды қабылдаудан ажырата білу керек. Сәлбеннің концентрленген препараттарын ұзақ уақыт қолданудың қауіпсіздігі жеткілікті анықталмаған. Ерекше сақтықты қажет ететін негізгі жағдайлар:
- Аллергия. Сәлбенге сезімталдық белгілі болса, оны қолданбаған жөн. Тері реакциялары, шырышты қабықтың тітіркенуі және көтере алмаудың басқа белгілері болуы мүмкін.
- Жүктілік. Дәрілік дозалар мен концентрленген препараттарды дәрігердің кеңесінсіз қолдануға болмайды. Қауіпсіздігі туралы мәліметтер жеткіліксіз, ал туйон ықтимал репродуктивтік қауіпке байланысты алаңдаушылық туғызады.
- Емшекпен емізу. Емдік мақсатта қолданудың қауіпсіздігі анықталмаған. Дәстүрлі түрде сәлбенді емшек сүтінің мөлшерін азайтумен байланыстырған, алайда сенімді клиникалық деректер жеткіліксіз.
- Балалар мен жасөспірімдер. 18 жасқа толмаған адамдарда сәлбеннің дәрілік препараттарын қолдану қауіпсіздігі жеткілікті зерттелмеген. Балаларға емдік тұнбалар мен концентрленген препараттарды өз бетіңізше бермеңіз.
- Дәрі қабылдау. Дәрілермен өзара әсерлесуі туралы мәліметтер аз. Сәлбен экстракттары холинергиялық жүйеге әсер ететін препараттардың ықпалына теориялық тұрғыдан әсер етуі мүмкін. Егер дәрілерді тұрақты қабылдасаңыз, сәлбенді қолдануды дәрігермен талқылаңыз.
- Үлкен дозалар және ұзақ уақыт қолдану. Олар жағымсыз реакциялардың, соның ішінде туйонмен байланысты реакциялардың қаупін арттыруы мүмкін.
Ықтимал жанама әсерлерге ауыздың құрғауы, ас қорыту жүйесіндегі жайсыздық, ауыз қуысы мен тамақтың тітіркенуі, бас айналу, еріннің немесе ауыздың шырышты қабығының қабынуы жатады. Сондай-ақ аллергиялық және жанасудан болатын тері реакциялары болуы мүмкін.
Эфир майын қолданғанда ерекше сақ болу қажет. Туйонның едәуір мөлшерде ағзаға түсуі жүрек соғуының жиілеуімен, бас айналумен, қозумен және құрысулармен қатар жүруі мүмкін. Сәлбеннің эфир майын өз бетіңізше ішуге болмайды. Концентрленген экстракттарды да кәдімгі шаймен теңестіруге болмайды.
Еуропалық дәрілік заттар агенттігінің мәліметінше, сәлбеннің дәрілік препараттарынан түсетін туйон мөлшерін тәулігіне 6 мг-нан төмен деңгейде шектеу керек. Өз бетіңізше дайындалған тұнбадағы осы заттың мөлшерін әдетте анықтау мүмкін емес.
Егер концентрленген препаратты қолданғаннан кейін құрысулар, сананың шатасуы, қатты бас айналу, жүрек соғысының жиілеуі, құсу немесе тыныс алудың қиындауы байқалса, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгіну қажет.
Қашан дәрігерге қаралу керек?
Өсімдік құралдары тексеру мен тағайындалған емнің орнын алмастырмайды. Егер белгілер сақталса, қайталанса немесе күшейсе, олардың себебін анықтау маңызды. Ұзақ уақыт терлеу, тамақтың қайта-қайта қабынуы, ас қорытудың тұрақты бұзылуы немесе күнделікті өмірге кедергі келтіретін басқа белгілер кезінде дәрігерге қаралыңыз.
Созылмалы аурулар болған жағдайда сәлбенді емдік мақсатта қолдануды алдын ала маманмен талқылау қажет. Бұл әсіресе дәрілерді тұрақты қабылдасаңыз немесе фитотерапияның ұзақ курсын жоспарласаңыз маңызды.
Жүкті және бала емізетін әйелдер, сондай-ақ балаға өсімдік препараттарын беруді ойластырып жүрген ата-аналар қолдануды бастамас бұрын дәрігердің кеңесін алуы керек. Аллергиялық реакция пайда болса, сәлбенді қолдануды тоқтатыңыз. Егер тыныс алу қиындаса, айқын ісіну, құрысулар немесе басқа ауыр белгілер пайда болса, шұғыл медициналық көмек қажет.
Жүрек аурулары, қант диабеті, гипертония, бронх демікпесі және туберкулезді қоса алғанда, созылмалы ауруларды дәрігер емдейді. Өсімдік құралдары медициналық көмекті немесе тағайындалған емді алмастырмауы керек.
РЕДАКЦИЯДАН
Мақала дәрілік өсімдіктер туралы анықтамалық әдебиеттер мен сәлбеннің қауіпсіздігі жөніндегі заманауи мәліметтер негізінде дайындалды. Ол ақпараттық сипатта болады және дәрігердің кеңесін, диагноз қоюды немесе емдеу жөніндегі жеке ұсынымдарды алмастырмайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сәлбеннің денсаулыққа қандай пайдасы бар?
Дәстүрлі түрде ауыз қуысы мен тамақты шаюға, сондай-ақ тер бөлінуін азайтуға қолданылады; нәтижесі препараттың түрі мен нақты жағдайға байланысты.
Медицинада сәлбенді не үшін пайдаланады?
Жапырақтарынан шаюға арналған құралдар дайындайды, сондай-ақ хош иісті аспаздық дәмдеуіш ретінде қолданады.
Сәлбенді қалай дұрыс демдеу керек?
Анықтамалықтарда дайындаудың әртүрлі тәсілдері сипатталған. Нақты дәріханалық препарат үшін нұсқаулықты сақтап, дозасын өз бетіңізше арттырмаңыз.
Сәлбенді күн сайын ішуге бола ма?
Емдік дозаларды ұзақ уақыт қабылдаудың қауіпсіздігі жеткілікті анықталмаған. Тұрақты қабылдауды дәрігермен талқылау керек.
Сәлбеннің қандай қарсы көрсетілімдері бар?
Аллергия, жүктілік, емшекпен емізу, балалар жасы, дәрі қабылдау және концентрленген препараттарды пайдалану кезінде сақ болу қажет.
Тамақты сәлбенмен шаюға бола ма?
Шаю — сәлбенді дәстүрлі қолдану тәсілдерінің бірі. Белгілер қатты болса немесе ұзақ сақталса, дәрігерге қаралыңыз.
Сәлбеннің эфир майын ішуге бола ма?
Оны өз бетіңізше ішуге болмайды: концентрленген май уытты реакцияларды, соның ішінде құрысуларды тудыруы мүмкін.
Дәрілік сәлбен мен шалғындық сәлбеннің айырмашылығы неде?
Бұл — өсімдіктердің әртүрлі түрлері. Емдік мақсатта қолдану үшін түрін дұрыс анықтау маңызды, өйткені бір өсімдіктің қасиеттерін екіншісіне автоматты түрде қолдануға болмайды.
Дәрілік сәлбенді кәдімгі сәлбеннен қалай ажыратуға болады?
Salvia officinalis латынша атауына және ботаникалық белгілеріне назар аударыңыз: сұрғылт-жасыл, әжімді, қалың түкті жапырақтары болады. «Кәдімгі сәлбен» атауы нақты ботаникалық белгілеу емес.
Дәрілік сәлбен нені емдейді және оны қолдануға қандай көрсетілімдер бар?
Дәстүрлі фитотерапияда жапырақтары негізінен ауыз қуысы мен тамақты шаюға, сондай-ақ шамадан тыс терлеу кезінде қолданылады. Бұл тәсілдер симптомдардың себебін анықтау мен емдеуді алмастырмайды.
Тақырыпты жүйелі түрде оқыңыз — дәрігердің курсы, кітаптары және бейнедәрістері
Академия: натуропатияны үйрену →«Дені саулар мен науқастарға арналған үстел кітабы» →Дәрігер Увайдовтың толық бейнекурсы: 26 дәріс →Немесе «Ағзаны тазартудың 7 қадамы» тегін нұсқаулығынан бастаңыз →
