Gipnoz: asoslari, usullari va uni o‘rganish
Dr. Boris Wydoff
Gipnoz — bu diqqat va ishontirish bilan ishlash usuli. Bu jarayonda inson muayyan fikrlar, tasvirlar va his-tuyg‘ularga diqqatini jamlaydi hamda taklif qilinayotgan so‘z va iboralarga nisbatan ta’sirchanroq bo‘ladi. Yangi boshlovchilar uchun gipnoz asoslari uchta tushunchani o‘z ichiga oladi: ishontirish, gipnoz va o‘z-o‘zini ishontirish. Mavzuni tushunish uchun avval ularning farqini bilib oling, keyin gipnotik holatning xususiyatlarini o‘rganing va o‘z-o‘zini ishontirish amaliyoti bilan tanishing. Shundan so‘ng gipnoterapiyadan foydalanish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni ko‘rib chiqishingiz mumkin. Dastlab o‘z fikrlaringizni kuzatishga qaratilgan oddiy mashqlardan boshlash ma’qul. Boshqa odamlar bilan mustaqil tajribalar o‘tkazishga shoshilmang.
Gipnoz nima va nega u haqida shuncha savollar bor?
«Gipnoz» so‘zi ko‘pchilikda sirli tajribalar, nazoratni yo‘qotish va birovning irodasiga bo‘ysunish kabi tasavvurlarni uyg‘otadi. Biroq bu mavzu bilan tanishishni sahna tomoshalaridan emas, ishontirish tushunchasidan boshlagan ma’qul. Ishontirish gipnoz va o‘z-o‘zini ishontirishning asosida yotadi. Bundan tashqari, u kundalik muloqotda ham uchraydi.
Oddiy hayotda inson doimo boshqalarning so‘zlari, baholari va hissiy munosabatlarini qabul qiladi. Ota-onalar bolalarning dunyo haqidagi tasavvurlariga ta’sir ko‘rsatadi, o‘qituvchilar bilimga munosabatni shakllantiradi, yaqin insonlar esa o‘ziga bo‘lgan ishonchni mustahkamlashi yoki, aksincha, shubhalarni kuchaytirishi mumkin. Doktor Boris Wydoff gipnozni o‘rganishda aynan so‘zlar va ishonch-e’tiqodlarning inson ichki holatiga ta’sirini eng muhim mavzulardan biri deb hisoblaydi.
Gipnoz va o‘z-o‘zini ishontirish o‘zaro bog‘liq, ammo bir xil narsa emas. Birinchi holatda ishontirish boshqa odamdan, masalan, seans vaqtida mutaxassisdan kelishi mumkin. Ikkinchi holatda esa inson o‘z fikrlari, tasavvurlari va ichki qarashlari bilan mustaqil ishlaydi.
Yangi boshlovchiga quyidagi izchil rejaga amal qilish foydali:
1. Ishontirish nima ekanini va u kundalik hayotda qanday namoyon bo‘lishini tushunib oling.
2. Gipnotik holatning xususiyatlarini va diqqatni jamlashning rolini o‘rganing.
3. Gipnoz o‘z-o‘zini ishontirishdan nimasi bilan farq qilishini tushuning.
4. Emil Kue’ning fikrlar bilan mustaqil ishlashga oid yondashuvi bilan tanishing.
5. Afirmatsiyalarni tuzish va ichki tasvirlarni kuzatish tamoyillarini o‘zlashtiring.
6. Gipnoterapiya bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar va olingan natijalarning cheklovlarini o‘rganing.
7. Qaysi bilimlar professional ta’limni, qaysilarini esa mustaqil o‘rganishni talab qilishini aniqlang.
Bunday yondashuv gipnozni sirli usullar to‘plami sifatida emas, balki izchil o‘rganiladigan mavzu sifatida qabul qilishga yordam beradi. U psixologiya, diqqat va ishontirish bilan bog‘liq.
Gipnotik holat qanday kechadi?
Gipnoz haqida gap ketganda, ko‘pincha bo‘shashish, diqqatni jamlash va so‘zlarga nisbatan ta’sirchanlikning ortishi tilga olinadi. Gipnotik ish jarayonida mutaxassis insondan diqqatini muayyan tasvirlar, hislar yoki iboralarga qaratishni so‘raydi. Ishontirish jarayoni sokin nutq, gaplarni takrorlash va diqqatni jamlashga qaratilgan maxsus mashqlar bilan birga kechishi mumkin.
Bo‘shashgan har qanday inson gipnoz holatida bo‘ladi, deb o‘ylamaslik kerak. Dam olish, xayol surish, qiziqarli kitobga berilib ketish va gipnotik mashg‘ulot — bir xil holatlar emas. Bu mavzuni o‘rganish uchun mutaxassis aynan qanday sharoit yaratishini tushunish zarur. Shuningdek, seans ishtirokchisi oldiga qanday vazifa qo‘yilishini ham bilish muhim.
Bu yerda muhim tushunchalardan biri — ishontirishga moyillik. Bu insonning ishontirish ta’sirini qabul qilish darajasini anglatadi. Odamlarning bu boradagi sezgirligi bir-biridan farq qiladi. Shu sababli bir xil ta’sir usuli turli ishtirokchilarda bir xil natija berishi shart emas.
Doktor Wydoff o‘z ma’ruzasida ovoz, nigoh, imo-ishoralar va ohangga alohida e’tibor qaratadi. U bularni ishontirish san’atining amaliyot orqali o‘zlashtirilishi kerak bo‘lgan elementlari sifatida ko‘radi. Uning fikricha, gipnolog bir nechta usul bilan tanishiboq mahoratli mutaxassisga aylanmaydi. Buning uchun muntazam mashq qilish va odamlarning reaksiyalarini kuzatish kerak.
Shu bilan birga, gipnozni insonni avtomatik tarzda boshqarish vositasi sifatida tasavvur qilmaslik lozim. Ishontirish bilan professional ishlash, ko‘ngilochar namoyishlar va psixologik usullarni mustaqil o‘rganish o‘rtasidagi farqni bilish muhim. Ularning maqsadlari va qo‘llash sharoitlari har xil.
Gipnoz o‘z-o‘zini ishontirishdan nimasi bilan farq qiladi?
O‘z-o‘zini ishontirish — insonning o‘z fikrlari va ichki qarashlari bilan mustaqil ishlashidir. Gipnolog bilan seansdan farqli ravishda, bu yerda ishontiruvchi iboralarni aytib turadigan boshqa ishtirokchi bo‘lishi shart emas. Inson o‘z fikrlarining mazmunini mustaqil tanlaydi va ularga o‘zi qaytadi.
Doktor Wydoff bu an’anani XX asr boshlarida Nansi shahrida o‘z-o‘zini ishontirish bo‘yicha ishlari bilan tanilgan dorishunos va psixolog Emil Kue nomi bilan bog‘laydi. Kue o‘z-o‘zini ishontirishni fikrlar va ishonch-e’tiqodlar bilan mustaqil ishlash usuli sifatida ko‘rib chiqqan.
Mavzuni tushunish uchun uchta tushunchani yodda tutish foydali:
- Ishontirish — so‘zlar, tasvirlar va boshqa signallarning inson tasavvurlariga ta’siri.
- Gipnoz — ong bilan ishlash yo‘nalishi bo‘lib, unda maxsus ishontirish usullaridan foydalaniladi.
- O‘z-o‘zini ishontirish — ichki qarashlarni mustaqil shakllantirish va takrorlash.
Masalan, inson boshqa birovdan dalda beruvchi so‘zlarni eshitishi mumkin. Bu tashqi ta’sirga misol bo‘ladi. Agar u o‘zi biror iborani tanlasa, uni takrorlasa va unga mos ichki tasvirni shakllantirsa, bu o‘z-o‘zini ishontirish hisoblanadi. Gipnotik seans esa alohida ish shaklidir. Unda mutaxassis diqqatni yo‘naltirish va ishontirishning maxsus usullaridan foydalanadi.
Bu tushunchalar bir-biriga yaqin, ammo bir-birining o‘rnini bosa olmaydi. Ularni farqlash psixologik mashqlar, gipnotik seanslar va kundalik muloqotni aralashtirib yubormaslikka yordam beradi.
Men qanday maslahat beraman: gipnozni o‘rganishni nimadan boshlash kerak?
Psixoterapiya va gipnozni ko‘p yillar davomida o‘rganish jarayonida men ishontirish inson hayotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi, degan xulosaga keldim. 2009 yilda The Mindcare Organisation tashkilotida psixoterapiya va gipnoz bo‘yicha diplom oldim. Kitoblarim va chiqishlarimda gipnozni, avvalo, ishontirish va o‘z-o‘zini ishontirish san’ati sifatida ko‘rib chiqaman. Men e’tibor berishingizni tavsiya qiladigan jihatlar quyidagilar.
1. O‘z fikrlaringizni kuzatishdan boshlang.
Men odatiy iboralarni o‘zgartirishni o‘rganishni tavsiya qilaman. O‘zingizga «qo‘limdan kelmaydi» deyish o‘rniga «qo‘limdan keladi» deng. Oldindan mag‘lubiyatni tan olish o‘rniga muvaffaqiyatga erishish imkoniyatini ham ko‘rib chiqing.
Kitobimda afirmatsiya qisqa bo‘lishi va bitta fikrni ifodalashi kerakligini yozganman. Shuning uchun birinchi mashq — odatiy salbiy iborani payqash va uning o‘rniga foydaliroq iborani tanlash. Masalan, «mendan hech narsa chiqmaydi» o‘rniga «men urinib ko‘rishim mumkin» deyish. Uzun matn tuzish shart emas. Mustahkamlamoqchi bo‘lgan bitta fikringizni tanlang va mustaqil mashg‘ulot paytida unga qaytib turing.
Men afirmatsiyaning ta’sirini takrorlash va hissiy ishtirok bilan bog‘layman. So‘zlarni shunchaki mexanik tarzda aytish yetarli emas. Aytayotgan narsangizni aniq tasavvur qilishingiz muhim.
2. Tasavvur va ichki obrazlarga e’tibor qarating.
Mening fikrimcha, inson iborani shunchaki takrorlamasdan, o‘zi uchun tushunarli bo‘lgan aqliy tasvirni yaratganda ishontirish mazmunliroq bo‘ladi. Kitoblarimda o‘zingizni kuchliroq, pokiza va tetik inson sifatida tasavvur qilishni tavsiya qilaman. Bunday obraz ong uchun istalgan va yoqimli bo‘lishi kerak.
Amalda bu tanlangan iborani unga mos tasvir bilan bog‘lashni anglatadi. Agar o‘zingizga bo‘lgan ishonch ustida ishlayotgan bo‘lsangiz, o‘zingizni ishonch bilan harakat qilayotgan inson sifatida tasavvur qiling. Faqat so‘zlarni aytish bilan cheklanib qolmang. Tanlangan qarashga mos keladigan obrazni xayolingizda saqlang.
Men bu yondashuvni yorqin tasavvur va o‘z kuchiga ishonish insonning tanlangan ruhiy holatini saqlab turishiga yordam berishi bilan bog‘layman. Bu mening mexanizm haqidagi tushuntirishim, obrazlarning organlar faoliyatiga ta’sirini isbotlaydigan ilmiy dalil emas.
3. O‘z-o‘zini ishontirishni muntazam mashq qiling, lekin mexanik takrorlashga yo‘l qo‘ymang.
Men ertalab va uxlashdan oldin 10–15 daqiqa shug‘ullanishni tavsiya qilaman. Mening tushunchamga ko‘ra, xotirjam holat, qisqa ibora va izchillik muhim. Mustaqil mashq qilish uchun quyidagi tartibga amal qilishni taklif qilaman:
- Vaqtni tanlang. Ertalab va uxlashdan oldin shug‘ullaning, har bir mashq uchun 10–15 daqiqa ajrating.
- Bitta vazifani belgilang. Bir vaqtning o‘zida bir nechta qarama-qarshi yoki o‘zaro bog‘liq bo‘lmagan qarashlar ustida ishlashga urinmang.
- Fikrni ifodalang. O‘zgarishlarning istalgan yo‘nalishini bildiradigan qisqa gapdan foydalaning.
- Iborani tekshiring. Inkor va odatiy o‘zini cheklash o‘rniga, ijobiy va foydali so‘zlarni tanlang. Masalan, «qo‘limdan kelmaydi» o‘rniga «qo‘limdan keladi» deng.
- Tanlangan fikrga diqqat qarating. Mashqni matnni mexanik tarzda takrorlashga aylantirmang.
- Tasavvurni ishga soling. Aytilayotgan qarashga mos obrazni ko‘z oldingizga keltiring.
- Mashqni takrorlang. Izchillikni saqlagan holda ertalab va kechqurun tanlangan iboraga qayting.
Men Emil Kue g‘oyasiga ham e’tibor qarataman: mening tushunishimcha, o‘z-o‘zini ishontirish uchun inson o‘zini iroda kuchi bilan nimagadir ishontirishga majburlashi shart emas. Muhimi, tanlangan fikrga doimiy ichki shubhalar bilan to‘sqinlik qilmaslik.
4. Bolalikdagi tajribaning rolini o‘rganing va ishontirish bilan gipnozning farqini bilib oling.
O‘z chiqishlarimda men ishontirishga moyillikni bolalik davri bilan bog‘layman. Oilada va atrof-muhitda o‘zlashtirilgan so‘zlar hamda qarashlar insonning voyaga yetganida o‘zi va imkoniyatlari haqidagi tasavvurlariga ta’sir qilishi mumkin, deb hisoblayman.
Shuning uchun odatiy ishonch-e’tiqodlaringiz qayerdan kelib chiqqaniga e’tibor berishni maslahat beraman. Masalan, agar o‘zingizga biror vazifani uddalay olmasligingizni doim takrorlasangiz, bu tasavvur qayerdan paydo bo‘lganini o‘ylab ko‘ring. Keyin uning hozirgi tajribangizga mos kelish-kelmasligini tekshiring.
Shu bilan birga, zamonaviy tibbiyot gipnozni diqqatni jamlash va ishontirishga nisbatan sezgirlik ortishi bilan tavsiflanadigan alohida holat sifatida ko‘radi. Biroq u mening barcha bolalar yetti yoshgacha 100 foiz ishontirishga moyil bo‘lishi yoki alohida mexanizm sifatida oliy ong mavjudligi haqidagi qarashlarimni tasdiqlamaydi.
Men bu yo‘nalishni o‘zlashtirish uchun faqat kitob o‘qish emas, balki psixologiyani izchil o‘rganish, kuzatish va professional amaliyot ham zarur, deb hisoblayman. Gipnoz sehr-jodu ham, insonni boshqarishning universal usuli ham emas. Bu tanqidiy va mas’uliyat bilan yondashish kerak bo‘lgan o‘rganish sohasi.
Olimlar nimalarni o‘rganmoqda va hozir qanday natijalar ma’lum?
Gipnoz tadqiqotchilarni nafaqat psixologik hodisa sifatida, balki ayrim sog‘liq holatlarida qo‘shimcha usul sifatida qo‘llash imkoniyati bilan ham qiziqtiradi. Uni og‘riq, tibbiy va stomatologik muolajalar oldidan yuzaga keladigan xavotir, ta’sirlangan ichak sindromi alomatlari, menopauzaning ayrim belgilari va boshqa holatlarda qo‘llash imkoniyatlari o‘rganilmoqda.
Tadqiqotlarning yo‘nalishlaridan biri — ichakka yo‘naltirilgan gipnoterapiya. Bunday mashg‘ulot vaqtida mutaxassis oshqozon-ichak tizimi faoliyatini idrok etish va nazorat qilishni me’yorlashtirishga qaratilgan ishontirish usullaridan foydalanadi. Bu yondashuv ta’sirlangan ichak sindromining ayrim belgilarini kamaytirishi va ba’zi bemorlarning hayot sifatini yaxshilashi mumkinligi haqida ma’lumotlar mavjud.
Biroq ilmiy dalillarning kuchi turli vazifalar uchun bir xil emas. Masalan, Amerika gastroenterologiya tashkilotining 2021 yilgi tavsiyalarida ichakka yo‘naltirilgan gipnoterapiya ta’sirlangan ichak sindromini davolashda qo‘llanadigan psixoterapevtik yondashuvlar qatoriga kiritilgan. Shu bilan birga, bu shartli tavsiya bo‘lib, dalillar sifati juda past deb baholangan.
Gipnozning ayrim og‘riq turlarida qo‘llanishi ham o‘rganilmoqda. Bir qator tadqiqotlar natijalari umid baxsh etadi. Biroq dalillar bilan tasdiqlanish darajasi holat va qo‘llaniladigan aniq usulga qarab farq qiladi.
Yana bir yo‘nalish — tibbiy va stomatologik muolajalar oldidan yuzaga keladigan xavotir. Ayrim tadqiqotlar ijobiy natijalarni ko‘rsatadi. Ammo mavjud ma’lumotlar majmuasi hozircha gipnozning samaradorligini uzil-kesil isbotlangan deb hisoblashga imkon bermaydi.
Tadqiqotchilar gipnozdan chekishni tashlashda foydalanish imkoniyatini ham o‘rganishgan. Biroq bu boradagi ishlarning natijalari bir-biriga zid. Shuning uchun gipnoterapiya har bir insonga bu odatni tashlashda albatta yordam beradi, deb aytib bo‘lmaydi.
Gipnoz asoslarini o‘rganmoqchi bo‘lgan o‘quvchi uchun bu yerda muhim bir saboq bor: usulni ilmiy o‘rganish ayrim muvaffaqiyatli holatlar haqidagi hikoyalardan iborat emas. Tadqiqotlarning sifati, ishtirokchilarning xususiyatlari va qo‘llanilgan usullarni hisobga olish kerak. Shuningdek, natijalarni qayta takrorlash mumkinligini ham baholash muhim.
Bundan tashqari, ilmiy ma’lumotlar bilan mutaxassislarning shaxsiy tushuntirishlarini farqlash kerak. Ayrim amaliyotchilar samarali deb hisoblaydigan usulning o‘zi hali uning natijadorligini isbotlamaydi. Shu sababli gipnozni o‘rganishda ta’limiy materiallarni tibbiy tavsiyalar va tadqiqot natijalari bilan solishtirish foydali.
Buni qayerda va qanday o‘rganish mumkin?
Agar siz gipnozni alohida emas, balki naturopatiya, psixologiya va ong bilan ishlash kontekstida o‘rganmoqchi bo‘lsangiz, Tabiiy sog‘ayish akademiyasi dasturi bilan tanishing. Bu doktor Boris Wydoffning kitoblari, videomateriallari, seminarlari va audioyozuvlaridan tuzilgan izchil o‘quv kursidir.
Dastur besh bosqichdan iborat. Birinchi bosqich doktorning «Salomatlik alifbosi», «Sog‘lomlar va bemorlar uchun qo‘llanma», «Yoshlik, salomatlik va go‘zallik sirlari» va «Saraton ustidan g‘alaba» kabi kitoblariga bag‘ishlangan.
Ikkinchi bosqich ovqatlanish va tozalash, uchinchisi keng tarqalgan kasalliklar va naturopatiya amaliyotlarini ko‘rib chiqadi. To‘rtinchi bosqich chuqurlashtirilgan seminarlar va audio materiallarni birlashtiradi, beshinchisi esa ong, ruhiyat, ishontirish, gipnoz va parapsixologiyaga bag‘ishlangan.
Oxirgi bo‘limda «Ishontirish va o‘z-o‘zini ishontirish san’ati», «O‘lim muqaddimasi, gipnoz va psixoz» ma’ruzalari, «Ilm va ishontirish san’ati» nomli gipnologiya seminari, shuningdek, doktorning psixologiya va gipnologiyaga oid shaxsiy to‘plamidan olingan materiallar jamlangan.
Dasturni tugatgandan so‘ng o‘quvchi naturopatiyaning asosiy tamoyillarini tushunishi, ovqatlanish va turmush tarzining salomatlik bilan bog‘liqligini anglashi, tabiiy amaliyotlarni bilishi va oila salomatligi haqida ongliroq g‘amxo‘rlik qilishi mumkin. Ta’limning alohida qismi fikrlar, odatlar va ishontirishning ta’siri bilan tanishishga yordam beradi. Shuningdek, u ong bilan ishlash yo‘nalishlari sifatida gipnoz va parapsixologiya asoslarini o‘zlashtirish imkonini beradi.
Ta’lim Boris Wydoffning shaxsan o‘zi o‘tkazadigan imtihon bilan yakunlanadi. Imtihon natijalariga ko‘ra naturopatiya va parapsixologiya bo‘yicha ism-sharif ko‘rsatilgan sertifikatlar berilishi ko‘zda tutilgan. Shartlar va ro‘yxatdan o‘tish haqida Akademiya sahifasida bilib olishingiz mumkin.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Gipnozning o‘zi kasallik emas, shuning uchun tez yordam chaqirishni talab qiladigan alohida alomatlar ro‘yxati mavjud emas. Agar hayot uchun bevosita xavf tug‘ilsa yoki o‘tkir xavfli holat belgilari paydo bo‘lsa, vaziyatni ishontirish orqali hal qilishga urinmasdan, shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.
Agar gipnozni og‘riq, xavotir, ovqat hazm qilish buzilishlari, menopauza belgilari yoki boshqa sog‘liq muammolari bilan bog‘liq holda qo‘llashni o‘ylayotgan bo‘lsangiz, rejali ravishda shifokor bilan maslahatlashing. Mutaxassis vaziyatni baholashga va siz uchun qaysi usullar mos kelishini aniqlashga yordam beradi.
Ayniqsa, yangi paydo bo‘lgan, kuchli yoki kuchayib borayotgan alomatlar, sababi noma’lum og‘riq, ahvolning keskin yomonlashishi yoki boshqa xavotirli belgilar kuzatilsa, tibbiy ko‘rikni kechiktirmang. Ishontirishni mustaqil mashq qilish tibbiy tekshiruv o‘rnini bosmaydi va bunday alomatlarning sababini aniqlash imkonini bermaydi.
Agar siz allaqachon davolanayotgan bo‘lsangiz, qo‘shimcha yondashuvlarni davolovchi shifokoringiz bilan muhokama qiling. Gipnoz tayinlangan tekshiruvlar, dorilar yoki tibbiy yordamdan voz kechishga sabab bo‘lmasligi kerak. Davolanish haqidagi qarorlarni tibbiyot mutaxassisi bilan birgalikda qabul qilish lozim.
Bu mavzu bilan qanday ishlashim haqida batafsil ma’lumot — «Yoshlik va uzoq umr ko‘rish» sahifasida.
TAHRIRIYATDAN
Maqola doktor Boris Wydoffning kitoblari va ta’limiy materiallari asosida tayyorlangan. Tibbiy ma’lumotlar esa gipnoz haqidagi zamonaviy ma’lumotnomalar hisobga olingan holda bayon etilgan. Muallifning ishontirish va o‘z-o‘zini ishontirish haqidagi shaxsiy qarashlari gipnoterapiyaning qo‘llanishiga oid ilmiy ma’lumotlardan ajratilgan. Ushbu material mavzu bilan tanishish uchun mo‘ljallangan va shifokorning individual maslahatini almashtirmaydi.
Tibbiy ma’lumotlar: NCCIH (AQSh Milliy sog‘liqni saqlash institutlari).
Ko'p so'raladigan savollar
Oddiy so‘zlar bilan tushuntirganda, gipnoz nima?
Gipnoz — bu diqqat va ishontirish bilan ishlash usuli bo‘lib, unda inson muayyan fikrlar, tasvirlar va his-tuyg‘ularga diqqatini jamlaydi. Seans vaqtida mutaxassis maxsus iboralar va diqqatni yo‘naltirish usullaridan foydalanadi. Turli odamlarning ishontirishga moyilligi esa bir-biridan farq qilishi mumkin.
Gipnozni mutaxassissiz, mustaqil o‘rganish mumkinmi?
Nazariyani o‘rganish, ishontirish va o‘z-o‘zini ishontirish tushunchalari bilan tanishish hamda o‘z fikrlaringizni kuzatishdan boshlashingiz mumkin. Biroq gipnoz bilan professional ishlash uchun psixologiyani o‘rganish, amaliyot va odamlarning reaksiyalarini kuzatish zarur. Mustaqil mashqlar professional ta’limning o‘rnini bosa olmaydi.
O‘z-o‘zini ishontirish bilan gipnozning farqi nimada?
O‘z-o‘zini ishontirishda inson ichki qarashni mustaqil tanlaydi, uni ifodalaydi va mashg‘ulot davomida takrorlaydi. Gipnotik mashg‘ulotda esa ishontirish mutaxassis tomonidan amalga oshirilishi va u diqqatni muayyan tasvirlar hamda hislarga yo‘naltirishga yordam berishi mumkin. Ikkala tushuncha ham ishontirish bilan bog‘liq, ammo ular turli ish usullarini anglatadi.
Har qanday odamni gipnoz qilish mumkinmi?
Ishontirishga moyillik har bir insonda individual bo‘ladi: bir xil ta’sir usullariga turli odamlar turlicha munosabat bildirishi mumkin. Shuning uchun bir xil usul har bir ishtirokchida bir xil natija beradi, deb kutmaslik kerak. Gipnoz o‘zini avtomatik ravishda nazorat qila olmaslik degani emas.
Gipnoterapiya qanday muammolarda qo‘llanadi?
U ayrim og‘riq turlari, tibbiy va stomatologik muolajalar oldidan yuzaga keladigan xavotir, ta’sirlangan ichak sindromi va menopauzaning ayrim belgilari uchun qo‘shimcha yondashuv sifatida o‘rganilmoqda. Ilmiy dalillarning kuchi holat va usulga qarab farq qiladi. Gipnoterapiya zarur tibbiy yordamning o‘rnini bosmaydi.
Gipnoz chekishni tashlashga yordam berishi rostmi?
Chekishni tashlashda gipnozdan foydalanish imkoniyati ilmiy tadqiqotlarda o‘rganilgan, ammo natijalar bir-biriga zid bo‘lgan. Shu sababli gipnoterapiyani qaramlikdan xalos bo‘lishning kafolatlangan usuli deb hisoblab bo‘lmaydi. Chekishni tashlash uchun mos yondashuvni mutaxassis bilan muhokama qilgan ma’qul.
Gipnoz asoslari bilan endigina tanishayotgan bo‘lsam, nimadan boshlashim kerak?
Uchta izchil qadamdan boshlang. Ertalabki dastlabki 10–15 daqiqani ishontirish, gipnoz va o‘z-o‘zini ishontirish o‘rtasidagi farqlarni o‘rganishga ajrating; keyin bitta qisqa ijobiy iborani tanlang va uni mos ichki obraz bilan bog‘lashga harakat qiling. Keyingi bosqich — doktor Wydoff tavsiya qilganidek, ertalab va uxlashdan oldin 10–15 daqiqadan muntazam o‘z-o‘zini ishontirish mashqlarini bajarish. Keyinchalik o‘qishni davom ettirish uchun uning ishontirish va o‘z-o‘zini ishontirish san’atiga oid materiallarini o‘rganing hamda muallifning shaxsiy tavsiyalarini ilmiy ma’lumotlar bilan solishtiring.
Mavzuni tizimli o‘rganing — shifokorning kursi, kitoblari va video ma’ruzalari
Akademiya: naturopatiyani o‘rganish →“O'z-o'zini shifolash” amaliy o'quv videokursi →Yoshlik, salomatlik va go'zallik sirlari. →Yoki «Organizmni tozalashning 7 qadami» bepul qo‘llanmasidan boshlang →
Dr. Boris Wydoff — naturopatiya doktori, Ph.D. Ellik yildan ortiq vaqt davomida odamlarga ovqatlanish, organizmni tozalash va aql kuchi orqali sog'lig'ini tiklashga yordam beraman — Yevropa, Amerika va Osiyoda. Muallif haqida →