Hirudoterapiya: qarshi ko‘rsatmalar va xavflar

Dr. Boris Wydoff

Hirudoterapiya — maxsus yetishtirilgan tibbiy zuluklardan foydalanish usuli bo‘lib, ularning so‘lagida qon ivishiga ta’sir qiluvchi moddalar mavjud. Bugungi kunda bu usul, jumladan, rekonstruktiv jarrohlikda ham qo‘llanadi, ammo uning qarshi ko‘rsatmalari va xavflari bor. Agar bu mavzuni yaxshiroq tushunmoqchi bo‘lsangiz, avvalo zuluklarning ta’sir qilish tamoyillari, xavfsizlik cheklovlari va zamonaviy qo‘llanish sohalarini o‘rganing.

Hirudoterapiya nima va tibbiy zuluklar qanday ta’sir qiladi?

Hirudoterapiya deb maxsus yetishtirilgan tibbiy zuluklardan tibbiy maqsadlarda foydalanish usuliga aytiladi. Bu shunchaki qadimiy qon oldirish usuli emas. Zuluk teriga yopishganida, so‘lagidagi biologik faol moddalarni yara ichiga ajratadi.

Eng mashhur moddalardan biri — girudin. U trombinga ta’sir qilib, qon ivishiga to‘sqinlik qiladi. Shu sababli zuluk tushib ketganidan keyin ham tishlangan joydan ma’lum vaqt davomida qon kelishi mumkin.

Tibbiy zuluklar so‘lagida boshqa birikmalar ham aniqlangan. Tadqiqotchilar trombotsitlar faolligiga, yallig‘lanish jarayonlariga va hujayralarning atrofdagi to‘qimalar bilan o‘zaro ta’sir qilish mexanizmlariga ta’sir qiluvchi moddalarni tasvirlashadi. Biroq biologik faol tarkibiy qismlarning mavjudligi muolaja har qanday kasallikda samarali bo‘lishini anglatmaydi.

Bugungi kunda tibbiy hirudoterapiyaning rekonstruktiv jarrohlikda aniq qo‘llanish sohasi mavjud. Shifokorlar ko‘chirib o‘tkazilgan to‘qimalar va jarrohlik laxtaklarida venoz qon dimlanishi yuzaga kelib, qonning chiqib ketishi buzilganda zuluklardan foydalanadilar. Bunday vaziyatlarda qonni vaqtincha chiqarish yangi qon tomir aloqalari shakllanguniga qadar to‘qimalarni saqlab turishga yordam beradi.

Tarixan zuluklardan ancha kengroq maqsadlarda foydalanilgan. Ular turli kasalliklarga ta’sir qilish uchun qo‘llangan, ammo zamonaviy tibbiyotdagi ko‘rsatmalarni zuluklardan foydalanishning barcha tarixiy usullari bilan tenglashtirib bo‘lmaydi. Shuning uchun hirudoterapiyani o‘rganayotganda uchta tushunchani farqlash foydali: an’anaviy qo‘llanish, taxmin qilinadigan ta’sir mexanizmlari va zamonaviy tibbiyot amaliyotida ushbu usul qo‘llanadigan sohalar.

Tibbiy zuluklar qaysi holatlarda qo‘llanadi?

Hirudoterapiyaning tarixi uzoq. Ilgari tibbiy zuluklardan qon aylanishi, yallig‘lanish va boshqa sog‘liq muammolari bilan bog‘liq turli shikoyatlarda foydalanilgan. Qadimgi tibbiyotga oid kitoblarda ularni qo‘llash bo‘yicha turli tavsiyalarni uchratish mumkin.

Zamonaviy amaliyotda bu usul plastik va rekonstruktiv jarrohlikda eng aniq o‘ringa ega. Masalan, operatsiyadan keyin ko‘chirib o‘tkazilgan to‘qima qismida venoz qonning chiqib ketishi qiyinlashishi mumkin. Qon keladi, ammo venoz tomirlar orqali bu qismdan yetarlicha yaxshi chiqib ketmaydi.

Bunday holatda to‘qimaning rangi o‘zgarishi, u ko‘kimtir yoki to‘q tusga kirishi mumkin. Ba’zan u qattiqlashadi, harorati esa pasayadi. Bular qon aylanishi buzilganidan darak berishi mumkin bo‘lgan belgilar bo‘lib, mutaxassis tomonidan baholanishi kerak.

Ayrim jarrohlik holatlarida tibbiy zuluklar venoz qon oqimini vaqtincha yaxshilash vositasi sifatida qo‘llanadi. Ulardan foydalanish tibbiyot xodimlarining kuzatuvi ostida amalga oshiriladi, chunki to‘qimalarning holati va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asoratlarni nazorat qilish zarur.

Hirudoterapiya bo‘g‘im kasalliklari, yurak-qon tomir tizimi kasalliklari va boshqa holatlarga nisbatan ham o‘rganilgan. Ammo bir sohadagi tadqiqot natijalarini avtomatik ravishda boshqa sohaga tatbiq etib bo‘lmaydi.

Katta yoshdagi o‘quvchilarga bir narsani yodda tutish ayniqsa foydali: agar tanishingiz zuluklar muayyan muammosiga yordam berganini aytsa, bu xuddi shu usul boshqa odamga ham mos kelishini isbotlamaydi. Qaror tashxis, umumiy ahvol, qabul qilinayotgan dorilar va ehtimoliy xavflarni baholashga bog‘liq.

Kimlarga zuluk qo‘yish mumkin emas va qanday qarshi ko‘rsatmalar bor?

Bu usulning asosiy xususiyati qon ivish tizimiga ta’sir qilishidir. Shu sababli gemostaz buzilishlari bo‘lgan odamlar zuluklardan foydalanish masalasiga alohida ehtiyotkorlik bilan yondashishlari kerak.

Qarshi ko‘rsatmalarga qon ketishiga moyillikni oshiradigan kasalliklar kiradi. Gemofiliya va qon ivish tizimining boshqa buzilishlariga alohida e’tibor berish zarur. Antikoagulyantlar va qon laxtalari hosil bo‘lishiga ta’sir qiluvchi boshqa dorilarni qabul qilish haqidagi ma’lumotlar ham muhim.

Yana bir guruhni zuluk so‘lagidagi tarkibiy qismlarga yuqori sezuvchanligi bo‘lgan odamlar tashkil etadi. Muolajaning xavfsizligini baholashda allergik reaksiya ehtimolini ham hisobga olish kerak.

Tibbiy manbalarda tibbiy zuluklardan foydalanish bilan bog‘liq infeksion asoratlar tasvirlangan. Shu sababli tibbiy maqsadlarda maxsus yetishtirilgan zuluklardan foydalaniladi va muolajaning o‘zi xavfsizlik talablariga muvofiq bajarilishi kerak.

O‘z kitoblarimda hirudoterapiyaning yagona qarshi ko‘rsatmasi protrombin vaqti buzilishi, xususan, gemofiliya ekanini ta’kidlaganman. Shuningdek, qon oldirishdan oldin protrombin sinamasini o‘tkazishni ham tasvirlaganman. Bu mening kitoblarimda bayon etilgan qarashim va qon ivish qobiliyatini dastlabki baholashga bo‘lgan yondashuvimdir. Zamonaviy tibbiyot cheklovlarni kengroq ko‘rib chiqadi va uzoq davom etadigan qon ketishi hamda infeksion asoratlar ehtimoli kabi boshqa xavf omillarini ham hisobga oladi.

Homiladorlik, bolalik davri va boshqa alohida holatlar mustaqil tibbiy baholashni talab qiladi. Agar muayyan guruh uchun muolajaning xavfsizligi aniqlanmagan bo‘lsa, u bilan mustaqil tajriba o‘tkazmaslik kerak.

Hirudoterapiya: qarshi ko‘rsatmalar va asoratlar — nimalardan ehtiyot bo‘lish kerak?

Zuluk tishlaganidan keyin qon uzoq vaqt davomida oqishi mumkin. Bunga zuluk so‘lagi bilan ajraladigan antikoagulyant moddalar ta’siri sabab bo‘ladi. Oddiy kichik tirnalishdan farqli ravishda, bunday yara kutilganidan uzoqroq qonashi mumkin.

Yana bir xavf — infeksiya tushishi. Tibbiy zuluklar muayyan bakteriyalar bilan bog‘liq bo‘ladi, shuning uchun maxsus yetishtirilgan zuluklardan foydalanilganda ham infeksion asoratlar ehtimolini hisobga olish kerak.

Mahalliy reaksiyalar ham kuzatilishi mumkin. Masalan, tishlangan joyda qizarish, ta’sirlanish va qichishish paydo bo‘ladi. Agar reaksiya kuchli bo‘lsa yoki boshqa noodatiy belgilar bilan birga kechsa, uni tibbiyot mutaxassisi baholashi kerak.

Rekonstruktiv jarrohlikda infeksiya xavfi alohida ahamiyatga ega, chunki gap operatsiyadan keyingi to‘qimalar haqida bormoqda. Bunday vaziyatlarda shifokorlar venoz qon oqimini vaqtincha yaxshilashdan kutiladigan foyda va ehtimoliy asoratlarni baholaydilar, shuningdek, bemorning holatini nazorat qiladilar.

O‘z kitoblarimda zuluk tishlaganidan keyin yaradan bir necha soat davomida qon sizib chiqishi mumkinligini yozganman. Besh-olti soatni o‘z usulim doirasida odatiy holat deb hisoblaganman. Shuningdek, ayrim hollarda qon ajralishi bundan ham uzoq davom etganini yozganman. Bu mening amaliy tajribam tasviri, qon ketishini baholashda amal qilinishi kerak bo‘lgan universal me’yor emas. Qonning uzoq yoki ko‘p miqdorda kelishi tibbiy e’tibor talab qiladi.

Hirudoterapiyaga zararsiz uy sharoitidagi muolaja sifatida qarash mumkin emas. Hatto odam avval bu muolajani yaxshi o‘tkazgan bo‘lsa ham, keyingi safar nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lmasligini kafolatlamaydi.

Tibbiy hirudoterapiyani uy sharoitidagi tajribalardan qanday farqlash mumkin?

Birinchi farq — zuluklarning kelib chiqishi. Tibbiy maqsadlarda maxsus yetishtirilgan tibbiy zuluklardan foydalaniladi. Suv havzasidan tasodifan topilgan zuluklar xavfsiz o‘rinbosar bo‘la olmaydi.

Ikkinchi farq — tayyorgarlikka ega mutaxassisning ishtiroki. Tibbiy muolaja odamning holatini baholash, qarshi ko‘rsatmalarni o‘rganish va ehtimoliy asoratlarni kuzatishni nazarda tutadi. Zuluk qo‘yiladigan joy va ularning sonini mustaqil tanlash professional tayyorgarlikning o‘rnini bosa olmaydi.

Uchinchi farq — muolajaning maqsadini tushunish. Zamonaviy rekonstruktiv jarrohlikda aniq vazifa ko‘zda tutiladi: qon dimlanishi kuzatilayotgan to‘qimalarda venoz qon oqimini vaqtincha yaxshilash. Bu butun organizmni sog‘lomlashtirish va’dasi bilan bir xil emas.

Kitoblarimda venoz dimlanishda zuluklardan foydalanish bo‘yicha o‘z tajribamni tasvirlaganman va doktor Zalmanov usuli haqida hikoya qilganman. Men zuluklarning ta’sirini mahalliy qon aylanishi va girudinning qonga ta’siri bilan bog‘laganman. Bu mening kasbiy qarashim va amaliy tajribam tavsifi bo‘lib, mustaqil qo‘llash uchun universal sxema emas.

Agar odam hirudoterapiya bilan tanishmoqchi bo‘lsa, anatomiyani, qon aylanishi fiziologiyasini, qon ivish mexanizmlarini va xavfsizlik talablarini o‘rganishdan boshlashi kerak. Faqat shu asoslarni tushunish orqali usul tarixini va uning zamonaviy qo‘llanilishini ongli ravishda o‘rganish mumkin.

Men qanday maslahat beraman: hirudoterapiyani ongli ravishda qanday o‘rganish kerak?

Avvalo, men o‘z qarashlarim tizimida hirudoterapiyaga qanday o‘rin berganimni tushunishdan boshlang. Kitoblarimda zuluklardan foydalanishni, eng avvalo, venoz dimlanish bilan bog‘layman. Meni ayniqsa doktor Zalmanovning jigar faoliyatidagi to‘siqlarni bartaraf etish va kapillyar qon aylanishini tiklash haqidagi g‘oyasi qiziqtirgan. Men zuluklarni mahalliy ta’sir ko‘rsatish usullaridan biri sifatida ko‘rganman, sog‘liq bilan bog‘liq har qanday muammoning universal yechimi sifatida emas. Shuning uchun usul tarixini va uning tarafdorlari qarashlarini o‘rganishni, mualliflik konsepsiyalarini zamonaviy tibbiy ko‘rsatmalardan ajratishni maslahat beraman.

Muolajalar orasidagi vaqt oralig‘ini qanday tasvirlaganimga e’tibor bering. Kitoblarimda zuluk qo‘yishlar orasidagi tanaffusni taxminan to‘rt-olti hafta deb ko‘rsatganman, har kuni qo‘llashni emas. Amaliyotimning boshqa tavsiflarida besh-olti va olti-sakkiz haftalik oraliqlarni ham keltirganman. Men ta’sir muayyan kursning bir qismi bo‘lishi kerak, uzluksiz muolajaga aylanmasligi kerak, deb hisoblaganman. Bu mening yondashuvim tavsifi, o‘zingizga hirudoterapiya jadvalini mustaqil belgilash bo‘yicha tavsiya emas. Zamonaviy tibbiyot qo‘llash tezligini muayyan klinik vaziyatga qarab belgilaydi.

Qon ketishining xususiyatlari va qon ivishini dastlabki baholashni o‘rganing. Kitoblarimdan birida har bir zuluk qo‘yishdan oldin protrombin sinamasini o‘tkazganimizni yozganman. Men uchun bu juda muhim masala edi. Shuningdek, tishlashdan keyin besh-olti soat davomida qon sizib chiqishini o‘z usulimda kutiladigan holat sifatida tasvirlaganman. Menimcha, gemostazni tushunmasdan hirudoterapiyani o‘rganib bo‘lmaydi. Shu bilan birga, mening tavsifimni qon ketishini tibbiy nazoratsiz qoldirishga ruxsat sifatida qabul qilmaslik kerak: zamonaviy xavfsizlik talablari qon ketishining kuchi va odamning holatini baholashni nazarda tutadi.

Amaliyotimda qaysi sohalarga e’tibor qaratganimni o‘rganing. Kitoblarimda jigar kattalashganda shu sohada, venoz dimlanish bilan ishlash doirasida esa oraliq sohasida zuluk qo‘yishni tasvirlaganman. Shuningdek, doktor Zalmanov usulini qo‘llash haqida hikoya qilganman va uning g‘oyalarini kapillyar qon aylanishini yaxshilash bilan bog‘laganman. Bu mening tarixiy tajribam va mualliflik qarashlarim tizimining tavsifi, zuluk qo‘yiladigan joylarni tanlash bo‘yicha yo‘riqnoma emas. Shifokorlar men sanab o‘tgan sohalarni har qanday kasallikda ta’sir ko‘rsatish uchun universal nuqtalar sifatida ko‘rib chiqmaydilar.

Kompleks yondashuvni unutmang. Kitoblarimda zuluklardan foydalanish sog‘liqqa nisbatan kengroq yondashuvning bir qismi bo‘lishi kerakligini bir necha bor ta’kidlaganman. Men qon aylanishi holatini organizmning turli tizimlari faoliyati bilan bog‘layman va bitta muolaja barcha muammolarni hal qiladi, deb kutishni xato deb hisoblayman. Shu sababli usulni o‘rganayotganda hamroh kasalliklarni, odamning umumiy ahvolini va xavfsizlikka ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan omillarni tushunishni maslahat beraman. Qo‘shimcha naturopatik yondashuvlar tibbiy yordamning o‘rnini bosmasligi kerak.

Buni qayerda va qanday o‘rganish mumkin?

Boris Wydoffning naturopatik yondashuvi bilan Tabiiy sog‘lomlashtirish akademiyasi orqali tanishishingiz mumkin. Bu doktorning kitoblari, videokurslari, seminarlari va audio materiallarini birlashtirgan ta’lim dasturidir. Ta’lim ketma-ket besh bosqichda tashkil etilgan.

Birinchi bosqich doktorning organizm, ovqatlanish va turmush tarzi haqidagi asosiy qarashlari bayon etilgan kitoblarga bag‘ishlangan. Ular orasida «Salomatlik alifbosi», «Sog‘lom va bemorlar uchun qo‘llanma», «Yoshlik, salomatlik va go‘zallik sirlari» va «Saraton ustidan g‘alaba» kitoblari bor.

Ikkinchi bosqich ovqatlanish va organizmni tozalashga bag‘ishlangan. Unga ovqatlanish fiziologiyasi, oshqozon-ichak yo‘llari faoliyati va boshqa mavzulardagi ma’ruzalar kiradi. Uchinchi bosqich kasalliklar va naturopatiyaning amaliy yo‘nalishlarini ko‘rib chiqadi. Bu yerda yurak va qon tomirlari, surunkali kasalliklar, vannalar, o‘rash muolajalari, shuningdek, «Hirudoterapiya» amaliy videokursi haqidagi materiallar taqdim etilgan.

Ushbu videokurs bilan tanishishda alohida ehtiyotkorlik zarur. Unda zuluklarni mustaqil qo‘yish, ularning yopishadigan joylarini tanlash va qonayotgan yaralarga ishlov berish bo‘yicha ko‘rsatmalar mavjud. Shuningdek, nojo‘ya ta’sirlar yo‘qligi haqidagi da’volar va turli kasalliklarga tez ta’sir qilish va’dalari ham uchraydi. Bu tavsiyalar zamonaviy tibbiy xavfsizlik talablariga mos kelmaydi va mustaqil qo‘llash uchun yaroqli emas. O‘quv materiallarini muallifning yondashuvi bilan tanishish vositasi sifatida ko‘rish mumkin, ammo muolajalarni bajarish bo‘yicha amaliy qo‘llanma sifatida emas.

To‘rtinchi bosqich doktorning tushuntirishlari va tinglovchilar savollariga javoblari yozib olingan seminarlar hamda audio materiallarni o‘z ichiga oladi. Beshinchi bosqich ong, ruhiyat, ishontirish, gipnoz va parapsixologiyaga bag‘ishlangan. Dastur yakunida Boris Wydoffning o‘zi imtihon oladi. Bitiruvchilarga naturopatiya va parapsixologiya bo‘yicha shaxsiy sertifikatlar beriladi.

Kursni tugatgach, tinglovchi naturopatiyaning asosiy tamoyillarini tushunishi, ovqatlanish va turmush tarzining o‘zini his qilish bilan bog‘liqligini anglab yetishi, keng tarqalgan holsizlik va bezovtaliklar haqida ma’lumotga ega bo‘lishi hamda qaysi masalalarni mutaxassis bilan muhokama qilish kerakligini tushunishi mumkin. Hirudoterapiya bo‘yicha videomateriallarni o‘rganish esa umumiy ta’lim dasturi doirasida doktorning bu usul haqidagi qarashlari bilan tanishish imkonini beradi.

Naturopatiya bo‘yicha ta’lim tibbiy ma’lumotning o‘rnini bosmasligini va mustaqil ravishda tibbiy muolajalar o‘tkazish huquqini bermasligini tushunish muhim. Shartlar va ro‘yxatdan o‘tish — Akademiya sahifasida.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Hirudoterapiya qon ketishi va infeksion asoratlar xavfi bilan bog‘liq. Shuning uchun shoshilinch tibbiy yordam zarur bo‘ladigan belgilarni bilish muhim.

Agar muolajadan keyin kuchli yoki to‘xtamayotgan qon ketishi yuz bersa va u kuchli holsizlik, bosh aylanishi, hushdan ketish yoki ahvolning keskin yomonlashuvi bilan kechsa, darhol tez yordam chaqiring. Bunday belgilar sezilarli qon yo‘qotilganidan darak berishi mumkin.

Og‘ir allergik reaksiya belgilari, ayniqsa nafas olish qiyinlashishi yoki yuz va tomoqning kuchli shishishi kuzatilsa ham shoshilinch yordam zarur.

Agar muolajadan keyin tishlangan joydagi qizarish, og‘riq, shish yoki qichishish saqlanib qolsa, shifokorga murojaat qiling. Mutaxassis mahalliy infeksion yoki yallig‘lanish asorati rivojlanmayotganini baholashi kerak.

Zuluklardan foydalanishdan keyin terida noodatiy o‘zgarishlar yoki umumiy holsizlik paydo bo‘lsa, ularni organizmning go‘yoki odatiy reaksiyasi deb mustaqil izohlashga urinmang. Sababini tibbiyot mutaxassisi aniqlashi kerak.

Bu mavzu bilan qanday ishlashim haqida batafsil ma’lumot — «Yoshlik va uzoq umr ko‘rish» sahifasida.

Dr. Boris Wydoff — naturopatiya doktori, Ph.D. Ellik yildan ortiq vaqt davomida odamlarga ovqatlanish, organizmni tozalash va aql kuchi orqali sog'lig'ini tiklashga yordam beraman — Yevropa, Amerika va Osiyoda. Muallif haqida →

Yana o'qing

Dr. Boris Wydoff usuli bo‘yicha barcha maqolalar →