# Өзін-өзі сендіру: әсері және күнделікті қолдану

> Өзін-өзі сендіру мен аффирмациялардың ойға, қабылдауға және мінез-құлыққа әсерін, позитивті тұжырымдарды құрастыру және қолдану жолдарын біліңіз.

- URL: https://celitel.online/kz/blog/samovnushenie-kak-rabotaet/
- Author: Дәрігер Борис Увайдов — https://celitel.online/kz/about/
- Published: 2026-11-15
- Language: kz

**Өзін-өзі сендіру — сөздер мен ойша бейнелер арқылы өз ойларына, күтулеріне және эмоционалдық жағдайына саналы түрде әсер ету тәсілі.** Бұл тәжірибені қарапайым жаттығудан бастауға болады: қайталана беретін жағымсыз ойды байқап, оның орнына қысқа позитивті тұжырым жасап, оны бірнеше рет сабырмен қайталаңыз. Мысалы, «Менің қолымнан келмейді» дегеннің орнына: «Мен бұл тапсырманы сабырмен түсініп, алғашқы қадамды жасай аламын» деуге болады.

Мұнда жағымды сөздерді жай ғана қайталау емес, олардың мағынасын түсініп, сол сөздерге қатысты жағдайды елестету маңызды. Осылайша адам үйреншікті ішкі сенімдерін байқауға, өзімен жүргізетін ішкі диалогына мұқият қарауға және қандай ойларға назар аударатынын таңдауға үйренеді. Өзін-өзі сендіру қалай жұмыс істейтінін, оның аффирмациялардан айырмашылығын, тұжырымдарды қалай дұрыс құрастыруға және күнделікті өмірде қалай қолдануға болатынын қарастырайық.

## Өзін-өзі сендіру дегеніміз не және оны басқаша қалай атайды?

Өзін-өзі сендіру деп адамның өз көзқарастарына, сенімдеріне және ішкі ұстанымдарына өз бетінше ықпал ету үдерісін атайды. Ол үшін белгілі бір сөз тіркестерін қайталау, қалаған жағдайды ойша елестету және зейінді шоғырландыру қолданылады. Өзімен әдеттегі әңгімелесуден айырмашылығы — адам бұл жерде назарын аударғысы келетін ойлардың мазмұнын саналы түрде таңдайды.

Бұл ұғымға жақын бірнеше атау бар. Психологияда және санамен жұмыс істеу тәжірибелерінде «аутосуггестия», «өзін-өзі сендіру», «позитивті сендіру» және «аффирмациялар» терминдері кездеседі. Соңғысы белгілі бір ойды бекіту үшін адамның қайталайтын жағымды тұжырымдарын білдіреді. Мысалы, «Мен адамдармен сенімдірек сөйлесемін» деген сөйлемді адам үнемі қайталап, оның мағынасын саналы түрде қабылдаса, ол аффирмацияға айналуы мүмкін.

Өзін-өзі сендіру сендіру ұғымымен де байланысты. Айырмашылығы — ықпалдың қайдан келетініне байланысты: сендіру кезінде белгілі бір идеяны басқа адам ұсынады, ал өзін-өзі сендіру кезінде адам оның мазмұнын өзі таңдайды. Гипноз кезінде де сендіру әдістері қолданылуы мүмкін, алайда өзін-өзі сендіру міндетті түрде гипноздық ұйқыны немесе маманның қатысуын қажет етпейді.

Бұл ұғымды түсіну үшін оның үш құрамдас бөлігін ажыратқан пайдалы:

- **Сөздер:** адамның қайталау үшін таңдайтын нақты тұжырымдары.
- **Бейнелер:** айтылған сөздермен қатар жүретін ойша елестер.
- **Сенімдер:** адамның айтылған сөздерге көзқарасы, сол ойды қабылдауға және оған қайта оралуға дайындығы.

Мысалы, адам «Мен өз ойымды сенімдірек жеткіземін» деп қайталағанда, өз пікірін сабырмен білдіретін алдағы әңгімені де елестете алады. Сөздер зейіннің бағытын белгілейді, ал ойша бейне тұжырымның мазмұнын нақтылауға көмектеседі.

Өзін-өзі сендіру — әдемі сөздерді механикалық түрде қайталау ғана емес. Бұл ішкі диалогпен, зейінмен және өзі туралы түсініктермен саналы жұмыс істеу. Ал аффирмациялар — осындай жұмыстың бір ғана тәсілі.

## Өзін-өзі сендіру қалай жұмыс істейді және ойлар жағдайға неге әсер етеді?

Өзін-өзі сендіру қалай жұмыс істейтінін түсіну үшін алдымен ойлар мен эмоционалдық реакциялар арасындағы байланысты түсіну керек. Бір жағдайды адамдар өз күтулеріне байланысты мүлде әртүрлі қабылдауы мүмкін. Мысалы, алдағы медициналық тексеруді бір адам сабырмен қабылдаса, екіншісі алдын ала жағымсыз жағдайларды елестетіп, мазасыздануы мүмкін.

Ойша қалыптасқан күтулер эмоционалдық жағдайға, ширығуға және мінез-құлыққа әсер етуі мүмкін. Егер адам үнемі сәтсіздік күтсе, оған зейінін шоғырландыру, шешім қабылдау және сенімді әрекет ету қиындайды. Ал позитивті түсініктер сабырлылықты және күнделікті міндеттерді орындауға дайындықты қолдауы мүмкін.

Мысалы, адамды маңызды әңгіме күтіп тұр делік. Егер ол алдын ала міндетті түрде абдырап қалатынына сенімді болса, ықтимал қателіктерге назар аударып, қарым-қатынастан қашқақтай бастауы мүмкін. Ал «Мен дайындалдым және өз ойымды сабырмен жеткізе аламын» деген басқа ұстаным зейінді дайындыққа және әңгіменің өзіне бағыттауға көмектеседі. Жағдайдың өзі өзгермейді, бірақ алдағы әрекетке деген көзқарас өзгереді.

Медициналық тәжірибеде зейін, елестету және дене реакцияларының арасындағы байланысты пайдаланатын әдістер бар. Мысалы, аутогендік жаттығу босаңсуды ойша қайталанатын тұжырымдармен біріктіреді, ал бағытталған визуализация тыныш бейнелер мен оларға байланысты сезімдерді елестетуді ұсынады. Өзіндік гипноз кезінде де босаңсыған күйге өту үшін белгілі бір сөз тіркесі немесе шартты белгі қолданылуы мүмкін.

Босаңсу кезінде релаксациялық реакция деп аталатын жағдай туындауы мүмкін: тыныс алу баяулайды, жүрек соғу жиілігі мен артериялық қысым төмендеуі мүмкін. Бұл ағзаның күйзеліске беретін реакциясынан ерекшеленеді.

Алайда кез келген ой ішкі ағзалардың жұмысын тікелей басқарады немесе ауруды өздігінен жоя алады деп есептеуге болмайды. Психологиялық реакциялар мен физиологиялық үдерістер «ойладым — нәтиже алдым» деген қарапайым сызбаға қарағанда әлдеқайда күрделі байланысты.

Борис Увайдов «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында өзін-өзі сендіруді ішкі ұстанымды қалыптастыру тәсілі ретінде қарастырады. Ол қайталанатын ойларды сананың, санадан тыс үдерістердің және адамның кейінгі әрекеттерінің жұмысымен байланыстырады. Бұл — автордың түсіндіру үлгісі, жалпыға бірдей қабылданған физиологиялық схема емес.

## Өзін-өзі сендірудің күнделікті өмірге әсер ететінін қалай байқауға болады?

Ішкі ұстанымдардың әсерін арнайы жаттығулар кезінде ғана емес, күнделікті жағдайларда да байқауға болады. Ол қарым-қатынас кезінде, шешім қабылдағанда, маңызды оқиғаға дайындалғанда және өз мүмкіндіктерін бағалағанда көрінеді.

Мысалы, адам кездесудің алдында: «Менің қолымнан ештеңе келмейді» деп ойлауы мүмкін. Мұндай ұстаным сенімсіздікті күшейтіп, әрекет етуден бас тартуға итермелеуі ықтимал. Егер оның орнына «Мен дайындалдым және өз ойымды сабырмен жеткізе аламын» деген тұжырымды қолданса, зейін өз мүмкіндіктері мен нақты міндетке ауысады.

Тағы бір мысал — жаңа істі үйрену. Адам бұрын бір нәрсені меңгере алмағандықтан, өзін оқуға қабілетсіз деп алдын ала санауы мүмкін. «Мен жаңа дағдыларды біртіндеп меңгере аламын» деген анағұрлым пайдалы ұстанымды қайталау бастапқы қиындықтарды түпкілікті нәтиже ретінде қабылдамауға көмектеседі.

Сонымен бірге өзін-өзі сендіру адам үнемі бақытты әрі сенімді сезінуі керек дегенді білдірмейді. Жағымсыз эмоциялар да қалыпты өмірдің бір бөлігі. Мақсат — мазасыздыққа, мұңға немесе күмәнға тыйым салу емес, уақытша күйзелісті өз дәрменсіздігі туралы тұрақты сенімге айналдырмау.

Адам белгілі бір сезімдерді күте бастаған жағдайларды қарастыру әсіресе қызықты.

- **Адамның өзін ауру деп сендіруі.** Ауруды үнемі күту денедегі қалыпты сезімдерге назар аударуды күшейтіп, денсаулыққа қатысты мазасыздықты арттыруы мүмкін. Адам өзін жиірек тыңдап, бұрын назар аудармаған өзгерістерді байқап, оларды ықтимал аурумен байланыстыра бастайды.
- **Жүрегі ауырып тұр деп өзін сендіру.** Жүрек ауруынан қорқу жүрек соғысына шамадан тыс назар аударумен қатар жүруі мүмкін. Бірақ кеудедегі ауырсынуды автоматты түрде сендірудің әсері деп түсіндіруге болмайды: әсіресе ауырсыну кенеттен басталса немесе басқа да қауіпті белгілермен бірге байқалса, медициналық бағалау қажет.
- **Басы айналып тұр деп өзін сендіру.** Бас айналуды күту алаңдаушылықты және тепе-теңдікке шоғырлануды күшейтуі мүмкін. Алайда бас айналудың себептері әртүрлі болады, сондықтан мұндай жағдай қайталанса, дәрігермен кеңесу қажет.
- **Бір жері ауырып тұр деп өзін сендіру.** Денеге шамадан тыс назар аудару сезімдерді қабылдауды өзгертуі мүмкін, бірақ ауырсынуды оның пайда болу жағдайлары мен басқа белгілерін ескере отырып бағалау керек. Позитивті сөздерді қайталау ауырсынудың физикалық себебін өздігінен жояды деп санауға болмайды.

Мұндай сезімдер адамның өзін нашар сезінуінің себебін өздігінен анықтауға мүмкіндік бермейді. Диагнозды ойлардың немесе шағымдардың қаншалықты жиі қайталанатынына қарап емес, тексеру мен қажетті зерттеулер негізінде дәрігер қояды.

## Аффирмацияларды түсінікті болуы үшін қалай құрастыру керек?

Аффирмация — адамның саналы түрде қайталайтын қысқа позитивті тұжырымы. Оның мәні әдемі естілуінде емес, оңай есте сақталып, зейінді шоғырландыруға мүмкіндік беретін нақты ойды білдіруінде.

Борис Увайдов «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында осындай тұжырымдарды құрастырудың бірнеше ережесін атап көрсетеді.

1. **Бір сөйлемде бір ғана ой болсын.** Бір сөйлемге ондаған тілекті біріктірудің қажеті жоқ. Мазмұны неғұрлым түсінікті болса, оған зейін қою соғұрлым оңай. Егер адамдармен қарым-қатынаста сенімдірек болғыңыз келсе, денсаулықты, жұмысты, қарым-қатынасты және өмірдің барлық басқа салаларын бірден қамтуға тырыспай, дәл осы тақырыпқа қатысты тұжырымнан бастаңыз.

2. **Позитивті тұжырым қолданыңыз.** Адам үнемі неден қорқатынын қайталай бергеннен гөрі, өзі қалайтын жағдайды сипаттағаны дұрыс. Мысалы, «Мен сөйлесуден қорықпаймын» дегеннің орнына «Мен адамдармен сабырлы сөйлесемін» деуге болады. Бұл жағдайда зейін қорқынышқа емес, адам ұмтылатын күйге бағытталады.

3. **Осы шақта құрастырыңыз.** Автор қалаған қасиет өмірде қазірдің өзінде бар сияқты етіп тұжырымдауды ұсынады. Мысалы: «Мен өз ойымды сенімдірек жеткіземін». Мұндай сөйлем адамға түсінікті болуы керек, әдемі естілетін кездейсоқ сөздер жиынтығына айналмауы тиіс.

4. **Сабырлы күйде қайталаңыз.** Дәрігердің пікірінше, босаңсу сөйлемнің мазмұнына тереңірек шоғырлануға көмектеседі. Сондықтан асықпай, тұжырымды саналы түрде айтып, оның мағынасына назар аудару маңызды.

Күнделікті тәжірибеде мынадай мысалдарды қолдануға болады:

- «Мен жаңа тапсырмаларға сабырмен қараймын».
- «Мен мұқият тыңдап, өз ойымды анық жеткіземін».
- «Мен үйреніп, жаңа дағдыларды меңгере аламын».
- «Мен өмірімдегі жақсы оқиғаларды байқаймын».
- «Мен өзіме және айналамдағы адамдарға құрметпен қараймын».

Анық жағдайларды жоққа шығаруға мәжбүрлейтін тұжырымдарды таңдамаған жөн. Мысалы, қаржылық қиындықтары бар адамға өзінің бай екенін қайталай беру міндетті емес. Одан да табиғи тұжырым: «Мен ақшамды дұрыс жұмсауды және жаңа мүмкіндіктерді іздеуді үйреніп жүрмін».

Бұл қағида өмірдегі басқа жағдайларға да қатысты. Егер адам алдағы әңгімеге байланысты мазасызданса, өзін мүлде уайымдамаймын деп сендірудің қажеті жоқ. Оның орнына шынайы жағдайға жақын «Мен әңгімеге сабырмен дайындала аламын» деген сөзді таңдауға болады. Мұндай тұжырым сезімдерді жоққа шығармайды және сонымен бірге түсінікті бағыт береді.

Аффирмациялар өз сеніміңді үнемі тексеруге айналмауы керек. Егер белгілі бір сөйлем ішкі қарсылық тудырса, оны шынайырақ әрі қазіргі өмірлік тәжірибеңізге жақынырақ етіп өзгертуге болады.

## Менің кеңесім: өзін-өзі сендіру мен аффирмацияларды қалай қолдануға болады?

Мен өзін-өзі сендіруді ойлармен, сенімдермен және ішкі бейнелермен саналы жұмыс істеу тәсілі ретінде қарастырамын. «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында өзіне деген сенімнің, позитивті көңіл күйдің және тұрақты тәжірибенің маңыздылығын неге жоғары бағалайтынымды егжей-тегжейлі түсіндіремін. Назар аударуға кеңес беретін бірнеше қағидам бар.

**1. Жағымсыз ұстанымдарды позитивті ұстанымдармен алмастырыңыз.**

Мен өз ойларыңызды қарапайым бақылаудан бастауды ұсынамын. Егер өзіңізге үнемі «қолымнан келмейді», «менің ештеңем шықпайды» десеңіз, осы сөздерді өзгертіп көріңіз: «Қолымнан келеді», «Мен алғашқы қадамды жасай аламын», «Мен үйреніп, өзгере аламын». «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында сенім ойды саналы түрде қабылдау арқылы қалыптасып, кейін сөздер мен әрекеттерден көрініс табатынын жазамын. Мен жағымсыз ұстанымдарды сенімділік пен батылдықтың жоғалуымен, ал позитивті ұстанымдарды әрекет етуге дайындықпен байланыстырамын. Бұл — сендірудің психологиялық рөлі туралы менің көзқарасым, ойлар ауруларды өздігінен жоятынының дәлелі емес.

**2. Аффирмацияларды қысқа құрастырып, қалаған жағдайды елестетіңіз.**

Мен әрбір тұжырым бір ойды білдіріп, позитивті түрде және осы шақта айтылғанын ұсынамын. Мысалы: «Мен сабырлырақ әрі сенімдірек болып келемін», «Күн сайын жағдайым жақсарып келеді». «Денсаулық әліппесі» кітабында да мынаны атап өтемін: сөздерді механикалық түрде айту жеткіліксіз, өзіңізді күштірек, таза әрі сергек күйде анық елестету қажет. Менің тәсілім бойынша, ойша бейне жатталған сөйлемді жай қайталамай, оның мағынасына шоғырлануға көмектеседі.

**3. Өзін-өзі сендіруді таңертең және кешке жүйелі түрде орындаңыз.**

Мен бұл жаттығуға оянғаннан кейін және ұйықтар алдында шамамен 15 минут бөлуді ұсынамын. «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында босаңсыған күй адамның таңдалған сөздер мен бейнелерге зейін қоюына көмектесетінін атап өтемін. Сонымен қатар кездейсоқ эмоциялық серпілістерден гөрі тәртіпті маңызды санаймын: тәжірибеңізге қайта оралу үшін ерекше көңіл күйді күтудің қажеті жоқ. Тұрақтылық ішкі ұстанымдармен жұмысты күнделікті әдетке айналдыруға мүмкіндік береді.

**4. Аффирмацияларды өз дауысыңызбен жазып, өзгерістерді байқаңыз.**

Мен позитивті тұжырымдарыңызды жазып алып, оларды мезгіл-мезгіл тыңдауды ұсынамын. «Қатерлі ісікті жеңу» кітабында адамның өз дауысы оған бөтен адамның дауысынан жақсырақ әсер етуі мүмкін екенін бөлек атап өтемін. Жазбаны тыныш демалыс кезінде қосып тыңдауға болады. Сонымен бірге шағын өзгерістерді де байқауға кеңес беремін: адамдармен сөйлескенде сенімдірек болдыңыз ба, қиындықтарға сабырлырақ қарай бастадыңыз ба, істеріңізге кірісу жеңілдеді ме? Осындай қадамдарыңыз үшін өзіңізге алғыс айтыңыз. Мен ойлаумен жұмыс істеудің маңызды құрамдас бөліктері деп жүйелілікті және позитивті өзгерістерге назар аударуды санаймын.

Қазіргі медицина аффирмацияларды ең алдымен психологиялық қолдаудың ықтимал құралы ретінде қарастырады және оларды физикалық ауруларды емдеудің дербес әдісі деп санамайды. Сондықтан мен өзін-өзі сендіруді сенімділік пен эмоционалдық тұрақтылықты нығайту үшін қолдануға, бірақ оны тексерулер мен дәрігер тағайындаған көмектің орнына пайдаланбауға кеңес беремін.

## Мұны қайдан және қалай үйренуге болады?

Егер өзін-өзі сендіруді жеке жаттығу ретінде ғана емес, санамен жұмыс істеудің кеңірек жүйесінің бір бөлігі ретінде зерттегіңіз келсе, доктор Борис Увайдовтың материалдары негізінде жасалған [Табиғи сауықтыру академиясының](/academy/) бағдарламасымен танысуға болады.

Оқыту бірізді құрылған және бес кезеңнен тұрады.

- **Бірінші кезең — дәрігердің кітаптары.** «Денсаулық әліппесі», «Дені сау және науқас адамдарға арналған үстел кітабы», «Ақыл-ойдың күші» және басқа материалдар арқылы автордың тәсілінің негіздері зерттеледі. Олар тыңдаушыны автордың денсаулық, әдеттер және сана жұмысы туралы негізгі түсініктерімен таныстырады.
- **Екінші кезең — тамақтану және тазарту.** Тамақтану қағидалары, моно-шикі тағаммен қоректену және әртүрлі натуропатиялық тәсілдер қарастырылады.
- **Үшінші кезең — аурулар және тәжірибелер.** Кең таралған аурулар, жүрек пен қан тамырлары, диабет, қалқанша безі, буындар туралы материалдар, сондай-ақ жеке практикалық бағыттар зерттеледі.
- **Төртінші кезең — семинарлар мен аудиоматериалдар.** Бағдарламаға дәрігердің баяндамаларының, семинарларының және радио сұхбаттарының жазбалары кіреді.
- **Бесінші кезең — сана, сендіру және гипноз.** Бұл — біздің тақырыбымызбен тікелей байланысты, психикаға, өзін-өзі сендіруге, гипнозға және парапсихологияға арналған бөлім.

Бағдарлама бірнеше бағытты қамтиды және тек аффирмацияларды зерттеумен шектелмейді. Тыңдаушылар дәрігердің тамақтану, натуропатия және санамен жұмыс істеудің әртүрлі тәсілдері туралы материалдарымен танысады.

Бағдарламаны аяқтағаннан кейін тыңдаушы натуропатияның негізгі қағидаларын түсініп, әдеттер мен тамақтанудың хал-жағдайға әсерін ұғына алады, ішкі ұстанымдарымен саналы түрде жұмыс істеп, санаға әсер ету бағыттары ретінде сендіру мен гипноздың негіздерін меңгереді.

Оқуды Борис Увайдовтың жеке емтиханы аяқтайды. Натуропатия және парапсихология бойынша аты-жөні көрсетілген сертификаттар беріледі. Оқу шарттары мен тіркелу туралы ақпарат Академияның парақшасында берілген.

## Қай кезде дәрігерге қаралу керек?

Өзін-өзі сендіру кез келген жағымсыз сезімді тек психологиямен түсіндіру тәсіліне айналмауы керек. Әсіресе жаңа пайда болған, қатты немесе әдеттен тыс физикалық белгілерге мұқият қарау қажет. Адам мазасыз ойлар мен өзін сезінуінің арасындағы байланысты байқаса да, бұл денсаулығының нашарлауының физикалық себебі жоқ дегенді білдірмейді.

**Қашан шұғыл көмек қажет:**

- Кеудеде кенеттен қатты ауырсыну немесе қысым сезімі пайда болса, әсіресе ауырсыну қолға, иыққа, арқаға немесе жаққа таралса, суық тер, ентігу, қатты әлсіздік немесе жүрек айну байқалса, дереу жедел жәрдем шақыру керек. Мұндай белгілер инфарктты көрсетуі мүмкін.
- Кенеттен қатты ентігу, есінен тану немесе өмірге тікелей қауіп төндіретін басқа белгілер пайда болса да, шұғыл көмек қажет.
- Сөйлеу кенеттен бұзылса, дененің бір жағы әлсіресе немесе көру қабілеті күрт өзгерсе, дереу шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.

**Қашан дәрігерге жоспарлы түрде жазылу керек:**

- Егер бас айналу қайталанса немесе күнделікті тіршілікке кедергі келтірсе. Мұндай жағдайлардың қашан пайда болатынын және қалай байқалатынын маманға айтып беру маңызды.
- Егер адам мұны мазасыздықпен байланыстырса да, кеуде ауыруы, жүрек қағуы немесе басқа жағымсыз сезімдер үнемі қайталанса. Мұндай белгілердің себебін аффирмациялар арқылы өз бетінше анықтауға болмайды.
- Егер тұрақты мазасыздық, қорқыныш немесе ұйқының бұзылуы күнделікті өмірді айтарлықтай қиындатса, жағдайды дәрігермен немесе психикалық денсаулық маманымен талқылаған жөн.
- Егер өзін-өзі сендіру денедегі сезімдерді үнемі бақылауға айналып, мазасыздықты күшейтсе, кәсіби кеңес алған пайдалы.

Психологиялық босаңсу әдістеріне бағытталған визуализация, аутогендік жаттығу, тыныс алу жаттығулары және өзіндік гипноз жатады. Жекелеген әдістерге жүргізілген зерттеулер кейбір жағдайларда оң нәтиже болуы мүмкін екенін көрсетеді, алайда дәлелдердің сапасы әртүрлі. Қолайлы әдісті таңдау адамның нақты жағдайы мен денсаулық күйіне байланысты.

Ең бастысы — психологиялық қолдау мен медициналық емдеудің айырмашылығын түсіну. Өз бетінше орындалатын тәжірибе өзіңізге күтім жасауды толықтыра алады, бірақ диагностика, психотерапия немесе дәрігер тағайындаған медициналық емнің орнын баспайды. Қауіпті белгілер пайда болса, позитивті тұжырымдарды қайталау үшін медициналық көмекке жүгінуді кейінге қалдырмаңыз.

Бұл тақырыппен қалай жұмыс істейтінім туралы толығырақ «[Жастық шақ және ұзақ өмір сүру](/health/dolgoletie/)» парақшасынан біле аласыз.

## Редакциядан

Мақала доктор Борис Увайдовтың кітаптары мен босаңсу, визуализация және өзіндік гипноз әдістері туралы медициналық анықтамалық материалдар негізінде дайындалды. Материал ақпараттық мақсатта ұсынылған, оқырманды өзін-өзі сендіруге қатысты әртүрлі көзқарастармен таныстырады және дәрігердің кеңесін алмастырмайды.

Сананың, санадан тыс үдерістердің және позитивті ұстанымдардың рөлі туралы авторлық түсініктер медициналық мәліметтерден бөлек берілген. Психологиялық тәжірибелердің эмоционалдық жағдайға ықтимал әсері аффирмациялар аурулардың алдын алады немесе оларды өздігінен емдей алады дегенді білдірмейді. Физикалық белгілер пайда болғанда және хал-жағдай нашарлағанда медициналық бағалауға сүйену қажет.

Медициналық мәліметтер: [NCCIH (АҚШ Ұлттық денсаулық институттары)](https://www.nccih.nih.gov/health/relaxation-techniques-what-you-need-to-know).

## FAQ

**Q: Өзін-өзі сендіру дегеніміз не, қарапайым тілмен түсіндірсеңіз?**
A: Өзін-өзі сендіру — тұжырымдар мен ойша бейнелерді қайталау арқылы өз ойларымен және ішкі ұстанымдарымен өз бетінше жұмыс істеу. Адам белгілі бір ойды таңдап, оған қайта оралады және оның мазмұнын саналы түрде қабылдауға тырысады. Мысалы, «Менің қолымнан келмейді» дегеннің орнына «Мен алғашқы қадамды сабырмен жасай аламын» деген сөзді қолдануға болады.

**Q: Өзін-өзі сендіруді басқаша қалай атайды?**
A: «Аутосуггестия» және «позитивті сендіру» деген терминдер кездеседі. Аффирмациялар — осындай тәжірибенің бір тәсілі: бұл адамның белгілі бір ойды бекіту үшін қайталайтын қысқа позитивті тұжырымдары. Мысалы, «Мен өз ойымды сенімдірек жеткіземін» немесе «Мен жаңа тапсырмаларға сабырмен қараймын».

**Q: Өзін-өзі сендіру қалай жұмыс істейді?**
A: Ойлар мен ойша бейнелерді қайталау адамның күтулеріне, эмоционалдық реакцияларына және мінез-құлқына әсер етуі мүмкін. Егер адам үнемі сәтсіздік күтсе, өзіне деген сенімі төмендеп, әрекеттен қашқақтауы мүмкін; ал анағұрлым пайдалы ұстаным нақты міндетке назар аударуға көмектеседі. Алайда өзін-өзі сендіру ағзадағы барлық үдерістерді тікелей басқаруға мүмкіндік бермейді және емдеуді алмастырмайды.

**Q: Өзімді аурумын деп сендіруім мүмкін бе?**
A: Мазасыз күтулер денедегі сезімдерге назар аударуды және денсаулыққа қатысты алаңдаушылықты күшейтуі мүмкін. Адам өзін жиірек бақылап, қалыпты сезімдерді ықтимал аурумен байланыстыра бастауы мүмкін. Бірақ аурудың бар-жоғын тек тексеру және қажетті зерттеулер негізінде дәрігер анықтай алады.

**Q: Өзімді жүрегім ауырып тұр деп сендіре аламын ба?**
A: Қорқыныш пен мазасыздық жүрек соғуын қабылдауға әсер етіп, кеуде тұсындағы сезімдерге назар аударуды күшейтуі мүмкін. Алайда кеудедегі ауырсынуды автоматты түрде сендірудің әсері деп түсіндіруге болмайды, өйткені оның себептері әртүрлі болуы мүмкін. Әсіресе қатты ауырсыну кенеттен пайда болып, ентігу, суық тер немесе әлсіздікпен қатар жүрсе, дереу жедел жәрдем шақыру қажет.

**Q: Өзін-өзі сендіру арқылы жағымсыз ойлардан қалай арылуға болады?**
A: Қайталанатын ішкі ұстанымдарды байқап, қиын жағдайларда өзіңізге қандай сөздерді жиі айтатыныңызды анықтаудан бастаңыз. «Менің ештеңем шықпайды» дегеннің орнына «Мен алғашқы қадамды жасап, мәселені шеше аламын» деген тұжырымды қолданып көріңіз. Сонымен бірге мазасыздықты немесе мұңды сезінуге тыйым салудың қажеті жоқ: мақсат — уақытша күйзелісті өз дәрменсіздігіңіз туралы тұрақты сенімге айналдырмау.

**Q: Аффирмацияларды қалай дұрыс жасау керек?**
A: Бір ғана ойды білдіретін қысқа позитивті сөйлем таңдап, оны осы шақта құрастырыңыз. Тұжырымды саналы түрде қайталап, оның мазмұнына сәйкес жағдайды елестетуге тырысыңыз. Егер сөйлем ішкі қарсылық тудырса, оны шынайырақ әрі өмірлік тәжірибеңізге жақынырақ етіп өзгертіңіз.


_Ағартушылық материал; дәрігер кеңесін алмастырмайды._
